Gıda üretiminin temelinde yer alan tarımın sürdürülebilirliği, markalar için giderek daha kritik bir başlık haline geliyor. Bu kapsamda, çiftçilerle kurulan iş birlikleri, sözleşmeli tarım uygulamaları ve toprak sağlığını odağına alan projeler öne çıkıyor. Tarımsal üretimin geleceğini korumaya yönelik çalışmalarını sürdüren ETi; çiftçi destek programlarından onarıcı tarım uygulamalarına, akademik iş birliklerinden toplumsal farkındalık projelerine uzanan yaklaşımıyla dikkat çekiyor. ETİ Türkiye CEO’su Ercan Öz ile ETİ'nin sürdürülebilir tarım vizyonunu, WWF-Türkiye işbirliğiyle yürütülen projeleri ve “Sağlıklı Toprak Hareketi”nden “Toprağımız Hazinemiz”e uzanan çalışmalarını konuştuk.
Tüketiciye sunduğumuz lezzetli ürünlerimizin hammaddesi tarımdan geliyor; bu nedenle ETi olarak tarım sektörümüzü ve çiftçilerimizi desteklemeye özel bir önem veriyoruz. 350 bin dekara ulaşan alanda yürüttüğümüz sözleşmeli tarım faaliyetlerimiz kapsamında çiftçilere temel tarımsal girdi desteği sağlıyor, onlarla birlikte doğru ve sürdürülebilir tarım uygulamalarını hayata geçiriyoruz.
Bunun da ötesinde, 2008 yılından bu yana ülkemizde tarımsal sürdürülebilirliği yaygınlaştırmak ve tarım topraklarının kalitesini yükseltmek için ETi Burçak markamız üzerinden WWF-Türkiye ile işbirliği yapıyoruz. Bu işbirliği kapsamında çiftçilerin doğru tarım yöntemlerini benimsemesi, bu yöntemlerin yaygınlaşması ve verimini kaybeden tarım topraklarının kalitesini yükseltmek yönünde önemli çalışmalar yaptık.
“Sağlıklı Toprak Hareketi”
Türkiye’deki tarım topraklarının yüzde 88’inin sağlıksız olduğu tespitinden hareketle tarım topraklarının iyileştirilmesi amacıyla 2020 yılında “Sağlıklı Toprak Hareketi” projesini başlattık. Proje kapsamında Eskişehir’in Çifteler ilçesinde 52 dekarlık pilot alanda doğrudan ekim çalışmaları yürüttük. Bu yöntemi denemek isteyen çiftçilerin ortak kullanımına sunulmak üzere Çifteler Ziraat Odası’na doğrudan ekim makinesi hibe ettik. Bu uygulamayı yapmak isteyen çiftçilerin sayısının artmasıyla toprak işlemesiz tarım uygulama alanı yaklaşık 40 kat büyüyerek 2050 dekarlık alana yaygınlaştırıldı. Proje kapsamında 4 yıldır pilot tarlalarda hayata geçirilen koruyucu tarım uygulamalarıyla çiftçiler yakıttan yüzde 85 ve işçilikten de yüzde 70 tasarruf sağladı.
Üç raporla toplumda farkındalık yaratıldı
Sağlıklı Toprak Hareketi Projesi süresince alanında uzman akademisyenlerin katkılarıyla üç farklı rapor hazırlandı. 'Türkiye'de Tarım Arazilerinin Dünü, Bugünü ve Geleceği' başlıklı raporda, ülkemizdeki tarım arazilerinin mevcut durumu ile sürdürülebilir ve onarıcı tarım yöntemlerine yönelik önerilere yer verildi. 'Sürdürülebilir Tarım Uygulamalarının Yaygınlaştırılmasına Yönelik Politika Uygulama ve İletişim Önerileri' adlı raporda tarım uygulamalarının çiftçiler arasında nasıl yaygınlaştırılacağını anlamak amacıyla yapılan geniş kapsamlı sosyolojik araştırmanın çıktıları derlendi. 'Tarım Topraklarımızın Sağlığı için Bölgelere Özel Toprak Koruma Yöntemleri' başlıklı üçüncü raporda ise; Türkiye'nin farklı bölgelerine özel toprak koruma yöntemleri önerildi.
“Toprağımız Hazinemiz”
Tarım topraklarımızın önemini vurgulamak ve toprağımızın en değerli hazinemiz olduğunu öne çıkartmak amacıyla Sağlıklı Toprak Hareketi projemizi derinleştirdik ve “Toprağımız Hazinemiz” projesine dönüştürdük. Bu proje ile ülkemizde tarım yapılan toprakların kalite ve verimden ödün vermeden korunması ve iyileştirilmesi yönünde katkı sağlamayı ve bu konuda toplum nezdinde farkındalık yaratmayı amaçlıyoruz.
Geçtiğimiz yıl başlattığımız projemiz ile ilk aşamada ziraat fakültelerinden konuyla ilgilenen öğrencilerin katılımıyla Çanakkale Çamtepe’de bir “Toprak Kampı” gerçekleştirdik. Bu kampla akademik yıl boyunca teorik bilgi edinmiş ve pratikte uygulamaları deneyimlemiş öğrencilerin konuyu derinlemesine öğrenmeleri ve doğa koruma bakış açısıyla onarıcı tarımı anlamaları hedeflendi. Eğitimleri tamamlayan gençler, “ETi Burçak & WWF Türkiye Toprak Gönüllüleri” olarak öğrendiklerini çiftçilere aktardılar.
Toprak Gönüllüleri çiftçilerle buluşuyor
Buğday üretiminin en yoğun olduğu İç Anadolu bölgesinde Konya, Ankara, Eskişehir, Çorum, Yozgat ve Kayseri illerine giderek çiftçileri tarlalarında ziyaret eden “ETi Burçak & WWF-Türkiye Toprak Gönüllüleri”, çiftçilere toprak koruma yöntemlerini ve onarıcı tarımın toprak sağlığına etkilerini uygulamalı olarak anlattı.
Projemiz 2025’te de devam etti. Bu yıl Toprak Kampı’nı Mardin’de, Ekolojik Tarım Uygulama ve Eğitim Merkezi’nde gerçekleştirdik. 6 üniversiteden 30 ziraat fakültesi öğrencisi eğitim programımıza katıldı. Sonrasında da bir kez daha ETi Burçak & WWF Türkiye Toprak Gönüllüleri çiftçilerle buluştu. 2 uzman ve 9 gönüllü ziraat fakültesi öğrencisiyle birlikte Kırşehir, Konya, Eskişehir ve Kütahya’da yüzlerce çiftçiye toprak koruma yöntemlerini anlattık.