Yapay Zeka İnsandan Daha Üstün Olabilir Mi?

Yapay zeka bir gün insandan daha zeki hale gelerek, insanlığı yok edecek bir düzeye ulaşır mı? Bunu yapması için bir sebep var mı?

Teknolojik fırsatlarla dolu bir çağ yaşıyoruz şu aralar. Sürücüsüz otomobiller, robot asistanlar, giyilebilir teknolojiler, nesnelerin interneti, akılı evler, akıllı ofisler, sanal gerçeklik gözlükleri, artırılmış gerçeklik uygulamaları, üç boyutlu yazıcılar, neredeyse her eve giren insansız hava araçları ve daha saymakla bitmeyecek pek çok teknolojik gelişme yepyeni bir dönemin kapılarını açıyor bizlere.

Ne var ki tüm bu teknolojilerin kullanımı, yarattığı müthiş fırsatlarla beraber, ciddi bazı riskler de içeriyor. En öne çıkan ve pek çok sansasyonel habere de konu olan ise genelde “yapay zeka” teknolojisi.

Aslında hayatın her alanında basit rutin işlerimizi yaparken yapay zekayla iç içeyiz. Facebook’tan Gmail’e pek çok uygulamada, eğitim, sağlık, finans, güvenlik, e-ticaret gibi pek çok sektörde farkında olsak da olmasak da yapay zekanın nimetlerinden faydalanıyoruz. İnternette gezinirken, alışveriş yaparken, otomobilimize bindiğimizde yapay zekayla iç içeyiz.

Bugüne kadar pek çok “yapay zeka” konulu yazı yazdım. Yapay zeka kullanımının yarattığı fırsatlarla beraber getireceği risklere de dikkat çektim. Özellikle önümüzde duran en ciddi risk, neredeyse her sektörde milyonlarca insanın işsiz kalma ihtimali gibi duruyor.

Ancak başka endişe konuları da var. Yapay zeka kullanımında ustalaşan şirketlerin ve hatta devletlerin toplumlar arasında uçurumlar yaratması, ciddi eşitsizliklere yol açması, hatta yapay zekanın bir gün dünyaya egemen bir güç haline gelmesi de son derece mümkün.

Daha ötesi yapay zeka bir gün insandan daha zeki hale gelerek, insanlığı yok edecek bir düzeye ulaşır mı? Bunu yapması için bir sebep var mı?

Aslında geriye dönüp son aylarda çıkan haber manşetlerine baktığımızda, bir bilim kurgu filmi (mesela Terminator) izliyor ve yaşanacak büyük bir olaydan önce o zamana kadar adım adım gerçekleşen gelişmelere bakıyor gibiyiz. Fırtına öncesi sessizlik diyelim. Son dönemde neler oldu şöyle bir göz atalım;

– Ekim 2014 – Elon Musk, MIT öğrencilerine yaptığı konuşmada “Yapay zekanın insanlığın önündeki en ciddi varoluşsal tehdit unsuru olduğunu” belirtti. Ünlü iş adamı bu söylemini daha sonra pek çok kez dile getirdi.

– Aralık 2014 – Dünyaca ünlü fizikçi Stephen Hawking de insanlığı yapay zekaya karşı uyardı. Hawking BBC’ye yaptığı açıklamada “Süper yapay zeka yaratma çabası insan ırkının sonunu getirebilir” dedi.

– Temmuz 2015 – Buenos Aires’te gerçekleşen “Uluslararası Yapay Zeka Konferansı” IJCAI 2015’te bir araya gelen uzmanlar Birleşmiş Milletlere hitaben bir açık mektup yayınladılar.  Mektupta uzmanlar “otonom silahların savaş sahnesinde barut ve nükleer silahlardan sonraki üçüncü devrim olacağını, yapay zeka konusunda gelinen noktanın, bu silahların on yıllar değil, sadece birkaç yıl içinde gerçeğe dönüşeceğini göstermektedir. Bu yeni teknolojiyle bir silahlanma yarışına girmek çok kötü bir fikir ve uluslararası bir kararla yasaklanmalı” diye uyardılar.

– Ekim 2015Google Deepmind’ın geliştirdiği “AlphaGo” adlı yapay zeka dünyanın en kompleks oyunlarından GO’nun Avrupa şampiyonu Fan Hui’yi yenmeyi başardı. “AlphaGo” Mart 2016’da bir başka GO ustası Lee Sedol’u, ardından da Mayıs 2017’de dünyanın en iyi Go oyuncusu Ke Jie’yi yendi.

– Aralık 2015 Elon Musk ve Y Combinator Başkanı Sam Altman, Silikon Vadisinden pek çok başka isimle beraber, 1 milyar dolarlık ortak sermayeli kar amacı gütmeyen yapay zeka araştırma kuruluşu OpenAI’yi kurdular. Open AI’ın amacı yapay zeka alanında yapılan çalışmaları takip etmek ve insanlığa zarar verebilecek olası kullanımlarına karşı uyarılarda bulunmak.

– Mart 2016 – Microsoft, Twitter’da deneme amaçlı açtığı yapay zeka hesabı Tay’ı (chatbot), hesabı kullanmaya başladıktan sadece 24 saat sonra, dilinin fazla ofansif hale gelmesi sonucu kapattı. Tay’la Twitter’da sohbet ettikçe o da daha akıllı hale geliyordu. Ancak sosyal medyada oldukça ırkçı ve cinsiyetçi muhabbetlerle karşı karşıya kalan Tay kısa sürede onlarla aynı tarzda konuşmaya başladı.

– Eylül 2016  – Yapay zeka ilk kez bir film fragmanı hazırladı. IBM’in ünlü Watson süper bilgisayarı Morgan adlı gerilim filminin fragmanını 24 saatte insan elinden çıkmış gibi montajladı.

– Ekim 2016Stephen Hawking bir kez daha uyardı ve “Yapay Zeka ile başa çıkmayı öğrenmezsek insanlık tarihinin son büyük icadı olur” dedi.

– Şubat 2017 – Dünyaca ünlü robotik firması Boston Dynamics’in geliştirdiği son robotun videosu Youtube’a sızdı. Handle adlı robot iki teker üzerinde hızla ilerlerken eğiliyor, zıplıyor, engellerin üstünden atlıyor, yokuş tırmanıyor, aynı anda yük taşıyabiliyor.

Nisan 2017 – Rusya uzay görevleri için geliştirdiğini iddia ettiği, ama iki eliyle de süper silah kullanan insansı robotu F.E.D.O.R.’u tanıttı.

– Temmuz 2017 – Dönemimizin en parlak beyinlerinden ikisi olarak görülen Tesla CEO’su Elon Musk ve Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg Twitter’da yapay zekanın geleceği üzerine atıştı.  Yapay zekanın geleceği konusunda iyimser olduğunu ve Elon Musk’un artık abarttığını belirten Zuckerberg için Musk “Yapay zeka konusundaki bilgisi kısıtlı” dedi.

– Temmuz 2017 – Facebook’un geliştirdiği kendi kendine öğrenme yetisine sahip yapay zeka yazılımları (chatbotlar), İngilizce’yi bırakıp ‘kendi dillerinde’ konuşmaya başlayınca araştırmacılar programı sonlandırmak zorunda kaldı.

– Ağustos 2017 – Dünya da ilk kez, bestesi yapay zeka tarafından yapılan albüm “I AM AI” tanıtıldı. Albümün ilk şarkısı, sözleri ve vokali Taryn Southern’e ait “Break Free”, tüylerimizi ürpertti.

– Eylül 2017 – İsviçreli ABB firması tarafından geliştirilen “Yumi” adlı robot Andrea Bocelli solistliğinde gerçekleşen Lucca Filarmoni Orkestrasının verdiği konserde orkestra şefliği yaptı.

Örnekler çok. Yukarıdaki liste daha çok ana akım medyaya yansıyan yapay zeka haberleri. Eminim bu listeyi hazırlarken gözümden kaçan, çok duymadığımız ya da şu an hatırlamadığım pek çok benzer olay mevcuttur.

Yukarıdaki kronolojik toparlamaya baktığımız zaman ölümcül katil robotlara karşı duyulan kaygılarla beraber, yapay zeka “bunu da yapabilir miymiş?” dediğimiz artistik beceriler de mevcut.

Elon Musk ve Stephen Hawking’e itiraz eden ve durumu abarttığını belirten pek çok bilim insanı var. Onlara göre Musk’un açıklamaları çok uzak geleceğe odaklanarak yakın dönemin problemlerinin göz ardı edilmesine sebep oluyor.

Aslında sorunu iyi görmek lazım. Bence de yakın dönemdeki tehlike yapay zekanın insan zekasından daha üstün hale gelip, insanlığı yok etmesi değil. Yakın gelecekteki sıkıntı yapay zeka ve benzeri teknolojilerin sosyal, ekonomik, toplumsal yapıya pozitif katkısıyla beraber negatif etkilerinin de olacak olması. En önemlisi yoğun otomasyon kullanımıyla beraber pek çok sektörde insanların işsiz kalacak olması.

Bir başka mesele de bu teknolojinin insanlar tarafından kötü amaçlarla kullanılma ihtimali. Özellikle de terör saldırılarında kullanılması veya askeri amaçlarla katil robotların yaratılması.

Robotlar çağının insanlık için fazlasıyla verimli, üretken, huzurlu olma ihtimali var. Ancak bu duruma gelebilmesi için önce insanların nasıl bir gelecek kuracaklarına karar vermesi gerekiyor. Uluslararası bir uzlaşmayla devletlerin hem yapay zekayı barışçıl amaçlarla kullanma konusunda fikir birliğine varması, hem de diğer tüm alanlarda doğru, adil ve efektif şekilde kullanımı konusunda da yeni politikalar üretmesi şart.

Bu yazı ilk olarak cnnturk.com’da yayımlanmıştır.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

CNN Türk Program Müdürü

Bir Cevap Yazın

Robotlar, 2030 İtibarıyla 800 Milyon Kişiyi İşsiz Bırakacak

Daha önce sizlere robotların çeşitli iş kollarında görev almaya başladığına dair birçok haber aktardık. Duyguları anlayabilen banka robotları, dünyanın ilk avukat robotu ve fast food sektöründe görev alan robotlar bunlardan sadece bazılarıydı. Hal böyle olunca da son dönemin en çok konuşulan konularından biri, işçi robotların insan iş gücü üzerindeki etkisi oldu. Birçok kişi, çeşitli sektörlerde robot iş gücüne yapılan ve yapılacak olan yatırımların birçok insanın işsiz kalmasına neden olacağını savunurken birçok firma da bu endişelerin yersiz olup olmadığı konusunda önemli araştırmalara imza atıyor.

Dünya çapında bir yönetim danışmanlığı firması olan McKinsey‘in bu konuda yayımladığı yeni bir rapor ise bu endişelerin o kadar da yersiz olmadığına işaret ediyor. McKinsey”in raporuna göre önümüzdeki 13 yıl içerisinde robotlar ve otomasyon, ekonomide büyük bir değişime neden olacak ve 2030 yılı itibarıyla tamı tamına 800 milyon insan işsiz kalacak. Birleşmiş Milletlerin tahminine göre 2030 yılında dünya nüfusu yaklaşık olarak 8,5 milyara ulaşacak ve bu da dünya nüfusunun neredeyse %10’nunun işsiz kalacağı anlamına geliyor. Ki, sadece çalışan insanlar göz önüne alınırsa çok daha vahim bir oranla karşılaşacağımız kesin.

McKinsey’in 46 ülkeyi ve 800 farklı mesleği kapsayan bu araştırmasından çıkan bir başka önemli sonuç ise bu robot devriminin, ekonomik açıdan kalkınmış olan ülkeleri daha fazla etkileyecek olmasıdır. Rapora göre ABD, Birleşik Krallık, Japonya ve Güney Kore gibi zengin ülkeler, doğal olarak otomasyona daha fazla yatırım yapabilecek ve bu nedenle, bu ülkelerdeki insan iş gücü bu durumdan olumsuz etkilenecek. Nispeten fakir ülkeler ise otomasyona yatırım yapacak paraya sahip olmadıkları için bu ülkelerdeki iş gücü bu durumdan etkilenmeyecek.

Robot ve otomasyon devriminden etkilenecek iş türleri de çeşitlilik gösteriyor. Bu devrimden sadece az nitelik gerektiren düşük ücretli işler etkilenmeyecek. Tekrarlı görevler ve veri içeren işler de robotlara ve otomasyona yenik düşecek.

Gelişmiş ülkelerde otomasyondan en çok etkilenecek olan meslek mensupları şunlar:

  • Makine ve bina ekipmanı operatörleri
  • Restoranlardaki bulaşıkçılar
  • Yemek hazırlama elemanları
  • Bordro yöneticisi ve sekreter gibi ofis personelleri
  • Garsonlar

Gelişmiş ülkelerde otomasyondan en az etkilenecek olan meslek mensupları ise şunlar:

  • Doktorlar ve hemşireler gibi sağlık çalışanları
  • Bilgisayar mühendisleri
  • İnşaat işçileri
  • Öğretmenler

Yaklaşık olarak 800 milyon insan işsiz kalacak olsa da McKinsey’e göre herkese yetecek kadar iş imkanı da olacak. Hatta daha önce paylaştığımız bir haberde Microsoft CEO’su Natya Sadella‘nın da benzer bir görüşe sahip olduğunu sizlere aktarmıştık. Ancak tabii ki, robotların işini elinden alması nedeniyle işsiz kalan insanlar hızlı bir şekilde yeni yetenekler kazanmak zorunda kalacaklar.

Rapora göre 2030 itibarıyla, ABD’de çalışan nüfusun üçte biri, Japonya’da da çalışan nüfusun yarısı işsiz kalacak. Birleşik Krallık’ta ise her 5 kişiden biri yeni bir iş bulmak zorunda kalacak.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

McDonald’s Bitcoin Mi Kabul Edecek?

Ronald

Son dönemde daha da öne çıkan ve değerini her geçen gün yükselten sanal para birimi Bitcoin hakkında, yeni bir iddia öne sürüldü. Fast food devi McDonald’s’ın önümüzdeki yıl, klasik ödeme yöntemlerini uzun vadede topyekün değiştirmesi beklenen kripto para Bitcoin’i, ödeme aracı olarak kabul edeceği söyleniyor.

İddiayı ortaya atan ise en büyük bahis şirketlerinden biri olan Betway. Söylenti doğruysa, bu gelişmenin en çok da ayaküstü yemek çeşitlerini tercih edenleri sevindireceğini söyleyebiliriz. Bununla birlikte, kripto parayı kabul eden tek şirketin de McDonald’s olmayacağına dair görüşler de bulunuyor. Nitekim Betway, Bitcoin kabulüyle ilgili açtığı bahisleri McDonald’s ile sınırlı tutmamış.

Bitcoin
Son dönemde yatırımcısına bir hayli yüksek kazançlar getiren Bitcoin, bugün dünya çapında konuşulan en popüler konulardan biri durumunda.

Bahis oranlarına bakıldığında, perakendeciliğin güçlü firması Argos, 4/5 oranıyla, 2018’in sonlarına doğru Bitcoin’i ödeme aracı olarak kabul etmesi en çok beklenen şirket olarak öne çıkıyor. Bu oran, ulaşım alanındaki büyük kuruluşlardan British Airways içinse 1/3 olarak belirlenmiş. Betway ayrıca, bu konuda Amazon’a 6/4 oranını uygun bulmuş.

Peki, birçok bahis şirketinin arasında Betway’i bu noktada harekete geçiren asıl sebep ne olabilir? Betway esasen, iş çevrelerinin Bitcoin konusundaki iştahının gerçek olduğunu, geçici bir heves olmadığını ve birçok kişinin gelecekte Bitcoin’e yatırım yapmaya devam edeceğini düşünüyor. Tam da bu yüzden, kripto paranın kolayca durdurulamayacağı ve kalıcı bir ödeme yöntemi olacağına dair beklentiler yükseliyor.

fast food
McDonald’s’ın Bitcoin kabülü gerçekleşirse, perakendecilik devlerinin bu gelişmeye seyirci kalmayacağını söyleyebiliriz.

Hatta Betway basın sözcüsü Alan Alger da bu beklentiyi doğruluyor. Bitcoin’in getirdiği günlük kazancın, 2018 sonunda 28 bin dolar düzeyini geçeceğine inandıklarını belirten Alger durumu, yatırımcıların Bitcoin’e gösterdiği ilgiyi artıracağına ve böylece, perakendecilerin kripto parayı bir ödeme yöntemi olarak kabul etmeye başlayacağına dair bir işaret olarak yorumluyor.

Her ne kadar bir Big Mac menünün ya da çocuk menüsü Happy Meal’In kaç Bitcoin edeceği tam olarak bilinmese de ürün fiyatlarının Bitcoin üzerinden belirleneceği günlerin çok uzakta olmadığını da söylemeliyiz. Bakalım, sanal paranın bundan sonraki yolculuğu nasıl devam edecek.

Peki, ya siz? Siz Bitcoin’in bu göz alıcı yükselişinin bir sonu olduğuna mı inanıyorsunuz; yoksa bu büyümenin artık engellenemez olduğunu mu düşünüyorsunuz?

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link








Önümüzdeki yıllara
damgasını vuracak
trendleri derledik.
Raporu İndir

*Ücretsizdir.
close-link