Facebook’un Halka Arzından Bu Yana Değişenler

Geçtiğimiz Cumartesi, Facebook’un halka açılışının üzerinden tam 1 yıl geçti 38 dolardan satışa çıkan hisseler bugün 26 doların biraz üzerinde seyrediyor. İnternet tarihinin en değerli şirketi olarak halka açılan Facebook kısa sürede kaybettiği değeriyle yatırımcılar ile önemli problemler yaşamıştı. Hatta 17 dolar seviyesine inen hisseler, çalışanları tarafından dahi elden çıkarılmaya başlamıştı. Fakat yıl içerisindeki hamleler ile toparlanan Facebook, 1 yılın sonunda acı tecrübelerin ardından daha emin bir görüntü çiziyor. Peki halka açıldıktan sonra Facebook ve Zuckerberg için neler değişti veya değişmedi ?

“Facebook sosyal bir misyonu gerçekleştirmek için yaratılmıştır: Dünyayı daha açık ve daha bağlı kılmak için.” Böyle diyordu Mark Zuckerberg, halka arz dedikoduları arasında, Facebook’un paradan daha çok değer verdiği şeyler olduğunu anlatmak için. Zuckerberg hala kapüşonlu sweatshirtünü giymekten vazgeçmiyor, belki hala mütevazi hayat ve yönetim tarzından da taviz vermiyor ama bugün dünya milyarderleri arasında 13.3 milyar dolarlık servetiyle, Forbes listesinde 25. sırada. Her ne kadar Zuckerberg hala dünyayı daha açık ve daha bağlı bir yer haline  getirme misyonuna sıkı sıkıya bağlı olsa ve hayatında pek bir değişiklik yokmuş gibi gözükse de, Facebook artık Harvard’ın yurt odalarındaki halinden epey uzakta.

Facebook şu anda dünyanın en büyük şirketlerinden biri. 60 milyar doların üzerindeki değeri, 5.000’e yakın çalışanı ve 1.1 milyar kullanıcısıyla çok önemli bir güç. Ancak Facebook, artık çalışanları ve kullanıcılarının yanında, hissedarlarının da seslerine kulak vermekle yükümlü ve bu ister istemez Facebook’un önem verdiği değerlerin arasına paranın daha çok girmesi demek oluyor. Her ne kadar Zuckerberg, karlılığı artırmanın en büyük sebebini daha iyi hizmet vermek olduğunu söylese de, özellikle halka arz şokunun ardından 2012 3. çeyreğinde ekibiyle gaza bastı ve Facebook’un stratejilerini para kazanma üzerine yoğunlaştırdı.

Değişen Facebook Ekibi

facebook-crew

Halka arzların hemen ardından şirketlerde üst yönetimlerde büyük değişiklikler gözlemek oldukça olanaksızdır. Fakat Facebook, halka arzın ardından ekibinde çok önemli değişiklikler yaptı. Halka arzdan sadece 3 ay sonra CTO’sunu (Chief Technology Officer), platform yöneticilerini kaybetti. Ardından, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika başkan yardımcılarını değiştirdi. Ürün direktörü ve iletişimlerin başında bulunan en önemli adamlarından ikisinde de değişikliğe giden Facebook, diğer teknoloji devlerinden de önemli transferler ile ekibinde hatrı sayılır bir yenilenme sürecine girmişti.

Ücretli Mesaj Gönderme

facebookta-parali-mesaj-donemi-basladi-TKN-9901-01

Facebook’un en çok tepki alan para kazanma hamlelerinden biri olan “Ücretli Mesaj” özelliği ile başlayalım. Ortak arkadaşınız ve ortak ağınız bulunmayan kullanıcılara mesaj atmak istediğinizde Facebook artık size iki seçenek sunuyor. Birincisi, 1 dolar (Türkiye’de 53 Kuruş) karşılığında kullanıcının gelen kutusuna direk olarak gidecek ve bildirimle de desteklenecek olan ücretli mesaj seçeneği, diğeri ise kullanıcının diğer kutusuna giden ve herhangi bir bildirimin olmadığı ücretsiz seçenek. Facebook’un kuruluş temelinde genelde her sosyal ağda olduğu gibi “dating” yatıyordu ve yeni geliştirilen bu gelir modeli, kullanıcılar tarafından oldukça tepkiyle karşılandı. Facebook ücretli mesaj özelliğini sadece sıradan kişiler için oluşturmamıştı, eğer ünlü bir kullanıcıya mesaj atmak istiyorsanız artık onunda bir bedeli vardı. Örneğin, Mark Zuckerberg’e atılacak her mesaj 100 dolar değerindeydi.

Haber Kaynağında Yer Almaya Başlayan Reklamlar

Facebook-Sponsored-Stories-640x362

Mayıs ayından bu yana Facebook, mobil uygulamasına reklamlar ekledi, reklam hedeflemelerinde yaptığı yenilikler ile reklam verenlerinin daha başarılı sonuçlar almalarını sağladı. Bu konuda dış kaynak yardımı alan yönetim, artık sadece Facebook içindeki bilgilerle değil, tarayıcıda gerçekleştirdiğiniz işlemlerle, aramalarla ilişkili reklamları haber kaynağınız da gösterecekti.

Sponsorlu hikayeler, 2011 yılında geliştirilmiş olsa da, altın çağlarını halka arz sonrasında yaşadı. Artık ana sayfanızda çok fazla sponsorlu haber ile karşılaştığınız gerçeğini fark etmişsinizdir. Hatta sponsorlu haberler arama yaptığınız zamanlarda da karşınıza çıkıyor artık. Hatta video reklamlarında kısa süre sonra, haber kaynağında yer alacağı konuşuluyor. Mobil reklamlarda da önemli bir yol kat eden Facebook, özellikle küçük ekranlarda yaşanılan sıkıntılara pek de kulak asmıyor, çünkü her geçen gün mobilde de sponsorlu haberlerin sayısı artıyor. Sponsorlu haberlerden Facebook’un  günde ortalama 1 milyon dolar kazandığını da belirtelim.

Yeni Haber Kaynağı Tasarımı ve Facebook Home

facebook-home

Facebook’un Mart ayında duyurduğu, yeni haber kaynağı tasarımı, postların %50’sini oluşturan resim odaklı. Bu sebeple resimlerin ve videoların oldukça öne çıktığı bir tasarımı kullanıcılarla buluşturacağını açıklayan Facebook, aynı zamanda kullanıcılara haber kaynaklarını kolayca kontrol edebilecekleri kişiselleştirilebilir bir tasarım sunuyor. Fakat reklamlardan kaçmak bunların içerisinde değil. Resim odaklı yapı kullanıcılar için güzel bir değişiklik gibi görünse de, aslında arka planda reklam verenlerinde burada önemli bir payı var. Genel olarak resim paylaşımları yapılan Facebook’ta, bu kez daha çok öne çıkacak sponsorlu resimlerle reklamlar yine haber kaynağımızın baş köşesinde olacak.

Tabi birde, Facebook’un işletim sistemi geliyor dedikodularına neden olan fakat daha sonra öyle olmadığı anlaşılan, Android tabanlı “Facebook Home” uygulaması var. Facebook Home, kullanıcı dostu ve Facebook ile yatıp kalkan kullanıcılar için oldukça sevimli bir uygulama gibi olsa da, yine arkasında bir para kokusu var gibi duruyor. Mobilin önemini her zaman vurgulayan Zuckerberg, Facebook Home ile kullanıcılarının Facebook deneyimini mobilde geliştirmeyi amaçlıyor. Bu sayede ileride telefonlarının ekranlarında onları karşılayacak olan sponsorlu haberler veya reklamlara ses çıkarmayacaklarını umuyor.

Facebook Artık Gerçek Bir Mobil Platform

Snap-2013-05-01-at-13.20.20-730x533

Facebook masaüstünde kurulan bir platform olduğu için, halka arza hazırlandığı günlerde yatırımcılar tarafından mobildeki eksik yönleri ve yetersiz gücü sebebiyle oldukça eleştiriliyordu. Buradaki açığın uzun dönemde Facebook’un karlılığını etkileyeceğini ve bu nedenle bu eksik giderilmeden yatırım yapılmasının gereksiz olduğunu savunuyorlardı. Halka arz sonrasındaki düşüşünde etkileri arasında mobildeki eksiklik hep ön sıralarda yer buldu kendisine. Zuckerberg mobilin önemini her seferinde anlatıyor fakat mobilde yaptığı hamlelerin karşılığını alamıyordu. Yatırımcıların baskısı ile, bu konunun üstüne daha çok düşen Facebook, buradan çok önemli bir yol kat etti.

iPhone uygulaması ile başlayan Facebook, daha hızlı ve kullanıcıları çıldırtan sorunları ortadan kaldırılmış bir uygulama ile iOS’taki kullanıcıların gönlünü aldı. Şirket içinde herkes mobile yönlendirildi, hatta ürün müdürlerinin Facebook’a masaüstünden girişleri engellendi, sadece mobilden girebildikleri siteye ait deneyimleri mobil Facebook’un geliştirilmesinde önemli bir rol oynadı. Hatta son dönemde şirkete asılan Android posterleri ile, çalışanlar bu kez Android kullanıcılarını anlamaya davet ediliyor.

Mobilde hem kullanıcı deneyimi hem de gelirleri artırmada doğru adımlar atan Facebook, 2012 raporuyla da bu tezi doğruluyor. 2012’de toplamda 5 milyar doları geçen geliriyle önemli bir eşiği atlatan Facebook, mobil gelirlerinin toplam reklam gelirlerinin %23’ünü oluşturması ile de, mobile verdiği önemin karşılığını maddi olarak da almış gözüküyor. Halka arz öncesi 28-30 dolar arasında bir değerlemenin kendileri için oldukça iyi olacağını belirten Zuckerberg, 2012 sonu itibariyle bu hedefini de 29 dolar seviyelerindeki değer ile  gerçekleştirmiş ve 2013’e  çok daha güvenli bir şekilde girmişti.

Bir yılın ardından, kullanıcılar ve Facebook için oldukça önemli değişiklikler yaşanmışa benziyor. Belki pek çok kullanıcı bunun farkında değil ancak, Facebook artık halka açık, devasa bir şirket ve atılan adımların arkasında para çok daha önemli bir yer tutuyor. Zuckerberg genel olarak para ile ilgili bir endişeleri olmadığından bahsetse de, şirketin paydaşları arasında onun gibi düşünmeyenler çoğunlukta. Bu nedenle gelecekte Zuckerberg’ün bu konuda ağzından çıkacak her kelime gereğinden çok daha fazla incelenecek. Zor ve kocaman bir yılın ardından Facebook’ta sular biraz durulmuş gibi duruyor, yukarıda bahsettiğimiz pek çok yenilik ile Facebook belki biraz kullanıcılarını üzmüş de olsa, ipleri yatırımcıların elinden almış durumda. Bu da şimdi ihmal ettiği kullanıcıları, gelecekte daha çok dinleyebilmesi için önemli bir avantaj olarak göze çarpıyor.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

İnternet yayıncılığı, içerik yönetimi üzerine çalışmalar yapar.

Bir Cevap Yazın

Dünyanın En Değerli Markaları Listesinde Teknoloji Hakimiyeti

  • Brand Finance marka değeri raporunda tepelerde hakimiyeti teknoloji markaları kuruyor. Ancak Apple ve Google gibi devleri yıkıp listede ilk sıralara yerleşen ise 150.8 milyar dolar marka değeri ile teknoloji ve e-ticareti harmanlayan Amazon oldu.
  • Ülke bazında Çin’in büyümesi dikkat çekerken, marka gücü konusunda ise çoğunluk hissesi 21st Century Fox’a satılmış olsa da 92.3 puan ile Disney öne çıkıyor.
  • İlgili yazı; 2018’in En Değerli Markası Amazon’un Başarısı Nereden Geliyor?

Teknoloji ve e-ticaret günümüzün marka değeri listesinde çok şey değiştirdi. Brand Finance tarafından hazırlanan Global 500 2018 raporunun çıktıları ise her markanın ders çıkarabileceği nitelikte. Gelin ilk 10’da yer alan markalara hep beraber göz atalım;

Bu yıl teknoloji devleri Apple ve Google’ı geride bırakarak birinciliğin sahibi Amazon oldu. Öyle ki e-ticaret devinin marka değeri %42’lik bir artış göstererek 150.8 milyar dolarlara ulaştı. Hem piyasa değeri hem de ciro bakımından dünyanın en büyük internet girişimi olan Amazon artık sadece online bir perakendeci olmaktan uzak, çünkü aynı zamanda hem bulut altyapısı hem de elektronik üreticisi rollerini de üstleniyor. Çünkü Amazon hem yeni sektör hem de coğrafyalara doğru da emin adımlarla büyüyor.

İkincilik tahtında geçen yıla göre %27.2’lik bir düşüşle, 146.3 milyar dolarlık marka değeri ile Apple yer alıyor. Markanın amiral gemisi iPhone’lar cironun üçte ikilik bir kısmını sağlarken, 29 milyon dolarlık satışı ile iPhone X’lerin beklentiyi karşılayamadığı görülüyor.

Listede üçüncü sırada %10’luk düşüş ile 120.9 milyar dolar marka değeri Google yer alıyor. İnternet aramaları, bulut ve mobil teknolojilerde lider olsa da Apple gibi belirli bir sektöre odaklanıyor olması markanın tüm potansiyelini açığa çıkaramamasına neden oluyor olabilir.  Google her ne kadar sürücüsüz araçlara yatırım ile bu döngüden çıkmaya çalışsa da şimdilik Amazon’un yeni yatırımlarının gölgesinde kalmaya mahkum.

Dijital çağın aslında bugünümüz  olduğunun altını çizen Brand Finance, ilk defa Global 500 listesinin ilk 5 sırasında sadece teknoloji markalarının bulunduğunu belirtiyor. Listede 4. sırada 92.3 milyar dolar ile Samsung yer alırken, 5. Sırada yer alan Facebook’un marka değeri 89.7 milyar dolar görülüyor.

Bununla beraber Google’ın satın almış olduğu Youtube ise marka değerini neredeyse ikiye katlayarak 42. Sırada 25.9 milyar dolar ile yer alırken, Çinli teknoloji markaları da marka değerlerini artırma trendinde ilerliyor. Çin’in küresel marka değeri 2008’den bu yana %3’den %15’lere yükselirken 2018’de marka değerini 911.5 milyar dolar olarak görüyoruz. Bununla beraber 2018’in en hızlı büyüyen markalarının da Çin’den geldiğinin de altını çizmek gerekiyor.

Bölgelere göre öne çıkan markalara göz attığımızda 8.4 milyar dolar ile Latin Amerika’nın en değerli markasının bu sene Meksika’dan Pemex olduğunu, Avrupa’nın en değerli markası olarak 43.9 milyar dolar değerleme ile listede 15.sırada yer alan Mercedes Benz’i görüyoruz. Mercedes Benz’in değerini artıran ise takip ettiği pazarlama stratejisi ile genç hedef kitleye daha fazla hitap etmeye başlaması olarak görülüyor.

Orta Doğu’da ise dijital inovasyona artık eskisinden daha fazla önem veren Birleşik Arap Emirlikleri’nin telekomünikasyon markası Etisalat 7.7 milyar dolar değerleme ile yer alırken, Asya’nın en değerli markası Samsung listede daha önce bahsettiğimiz gibi 4.sıradan kendine yer buluyor.

Türkiye’nin en değerli markası ise 2.42 milyar dolar ile Türk Hava Yolları, ikinci en değerli marka ise 1.97 milyar dolar ile Turkcell iken, Türkiye’nin en değerli 100 markasının toplam değeri 27.2 milyar dolar değerinde. Ancak, İsveç’in en değerli markası olan listede yer bulan Ikea ise tek başına 24.4 milyar dolar marka değerine sahip. Türkiye’nin en değerli markaları ile ilgili yazdığımız “En Değerli 100 Türk Markası, Bir Starbucks Etmiyor” yazısına buradan ulaşıp daha ayrıntılı inceleyebilirsiniz.

Avusturya’nın en değerli markası olan medya ve telekomünikasyon şirketi Telstra’nın değeri ise 12.4 milyar dolar olarak belirlenmiş.

En güçlü markalar endeksini incelediğimizde 92.3lük puanı ile zirvede Disney’i görüyoruz. Her ne kadar yakın zamanda çoğunluk hisseleri 21st. Century Fox tarafından satın alınmış olsa da dünyada daha fazla kitleye ulaşabilmek için Disney sürekli markayı geliştirmek adına yatırımlar yapıyor.

En güçlü markalar endeksinde ilk 5’te ise Disney’den sonra sırayla Visa, Ferrari, Neutrogena, Facebook ve Lego yer alıyor.

Daha fazla detay için raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

Markaların Sosyal Medyada Yaptıkları En Büyük 5 Gaf

  • Her ne kadar sosyal medya, markalar için son derece önemli bir mecra olsa da, aynı zamanda büyük bir risk barındırıyor. Bu zamana dek tek bir sosyal medya paylaşımı yüzünden birçok markanın başı ağrıdı.
  • Son yıllarda birçok marka sosyal medyada çeşitli gaflara imza attı, ancak bazı markaların yaptığı gaflar diğerlerini gölgede bırakır nitelikteydi.
  • İlgili Yazı: Sosyal Medyanın Gücü: Peugeot Türkiye, Tepkilerden Sonra Ekşi Sözlük’te Açıklama Yaptı

Son yıllarda sosyal medya, markalar için önemli bir pazarlama aracı haline gelse de, bu mecrada herhangi bir paylaşım yaparken çok dikkatli olmak gerekiyor. Zira düşüncesiz ya da dikkatsiz bir sosyal medya yöneticisinin yaptığı bir paylaşım, koca bir markanın imajının zedelenmesine neden olabiliyor. Bu zamana kadar yaşanan bu tarzlar olaylarda, birçok markanın sosyal medyada eleştiri yağmuruna tutulduğuna ve marka açısından telafisi zor durumların yaşandığına şahit olduk. ABD merkezli iş dergisi Forbes, bazı büyük markaların sosyal medyada yaptıkları en büyük gafları derledi.

Delta

Amerikan hava yolu şirketi Delta, ABD ve Gana arasında gerçekleşen bir Dünya Kupası maçından kısa bir süre sonra iki takımı da kutlayan, bir zürafa ve Özgürlük Heykeli’nin yer aldığı görseller paylaştı. Ancak bir problem vardı: Gana’da zürafa yoktu. Hem ABD hem de Gana vatandaşları, bu paylaşımın ne kadar cahilce yapıldığına dikkat çekti. Bunun üzerine Delta, yapılan bu paylaşımdan ötürü özür diledi.

J.P. Morgan

ABD merkezli, çok uluslu yatırım bankası ve finansal hizmetleri şirketi J.P. Morgan, #AskJPM (JPM’e Sor) şeklinde bir etiketle takipçilerinde sorular alarak iyi bir şey yapmayı amaçlıyordu. Ancak bununla ilgili büyük bir sorun vardı: dünya finans piyasalarını manipüle etmeye ve cezai araştırmaları sonuçlandırmaya yönelik olarak yaptığı son kamu denetimi. İnsanlar, J.P. Morgan’ın hedeflediği yol ile ilgili kibar ve anlayışlı sorular sormak için bu etiketi kullanmak yerine, şirketi sorguya çekmeye ve iş uygulamalarını eleştirmeye başladılar. Bunun üzerine #AskJPM etiketi trendlere girdi, ancak J.P. Morgan’ın istediği gibi pozitif şekilde değil.

The Home Depot

Ev dekorasyonu ürünleri satan ABD merkezli perakende şirketi The Home Depot, 2013 yılında iki Afro-Amerikalı’nın yanında goril kostümü giymiş bir adamı gösteren bir görsel paylaştı. Bunu paylaşan sosyal medya sorumlusu, muhtemelen bunu zararsız bir şaka olarak görmüştü, ancak görselde bariz bir ırkçı altyazı vardı ve kullanıcılar bu paylaşımdan rahatsız oldular. Öyle ki, insanların öfkesinin dinmesi haftalar aldı.

US Airways

Kızgın bir müşteri, Twitter üzerinden US Airways’e bir şikayet iletti. Hızlı bir şekilde cevap vermeye çalışan bir sosyal medya çalışanı da daha önce şirkete tweet olarak gönderilmiş pornografik bir görüntü içeren bir tweet’i yanlışlıkla cevap olarak gönderdi. Daha sonra bu tweet hızlı bir şekilde silinse de, birçok US Airways takipçisi, içerik akışlarında bu rahatsız edici görüntüyü gördü.

Microsoft

Microsoft, 2016 yılının mart ayında temel bir Twitter kullanıcı hesabı olarak görev yapması ve insanlarla konuşması için “Tay” ismini verdiği yapay zeka sohbet botunu faaliyet geçirmişti. Tay, insanlarla yaptığı konuşmalardan sosyal medya topluluğunda güçlü bir katılımcı olmanın ve sohbet etmenin nasıl olduğunu öğrenecekti.

Ne yazık ki, bazı kötü amaçlı kullanıcılar, bu durumu kısa bir süre içinde farkettiler ve Tay ile ırkçı, cahil, hatta acımasız hale gelmesi için onu kandıracak şekillerde konuşmaya başladılar. Tay, yalnızca bir gün içerisinde “Bir duvar inşa edeceğiz ve Meksika bunun bedelini ödeyecek.” şeklinde tweet’ler atmaya başladı. Bunun sonucunda Microsoft, programı iptal etmek zorunda kaldı.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link