Facebook’un Halka Arzından Bu Yana Değişenler

Geçtiğimiz Cumartesi, Facebook’un halka açılışının üzerinden tam 1 yıl geçti 38 dolardan satışa çıkan hisseler bugün 26 doların biraz üzerinde seyrediyor. İnternet tarihinin en değerli şirketi olarak halka açılan Facebook kısa sürede kaybettiği değeriyle yatırımcılar ile önemli problemler yaşamıştı. Hatta 17 dolar seviyesine inen hisseler, çalışanları tarafından dahi elden çıkarılmaya başlamıştı. Fakat yıl içerisindeki hamleler ile toparlanan Facebook, 1 yılın sonunda acı tecrübelerin ardından daha emin bir görüntü çiziyor. Peki halka açıldıktan sonra Facebook ve Zuckerberg için neler değişti veya değişmedi ?

“Facebook sosyal bir misyonu gerçekleştirmek için yaratılmıştır: Dünyayı daha açık ve daha bağlı kılmak için.” Böyle diyordu Mark Zuckerberg, halka arz dedikoduları arasında, Facebook’un paradan daha çok değer verdiği şeyler olduğunu anlatmak için. Zuckerberg hala kapüşonlu sweatshirtünü giymekten vazgeçmiyor, belki hala mütevazi hayat ve yönetim tarzından da taviz vermiyor ama bugün dünya milyarderleri arasında 13.3 milyar dolarlık servetiyle, Forbes listesinde 25. sırada. Her ne kadar Zuckerberg hala dünyayı daha açık ve daha bağlı bir yer haline  getirme misyonuna sıkı sıkıya bağlı olsa ve hayatında pek bir değişiklik yokmuş gibi gözükse de, Facebook artık Harvard’ın yurt odalarındaki halinden epey uzakta.

Facebook şu anda dünyanın en büyük şirketlerinden biri. 60 milyar doların üzerindeki değeri, 5.000’e yakın çalışanı ve 1.1 milyar kullanıcısıyla çok önemli bir güç. Ancak Facebook, artık çalışanları ve kullanıcılarının yanında, hissedarlarının da seslerine kulak vermekle yükümlü ve bu ister istemez Facebook’un önem verdiği değerlerin arasına paranın daha çok girmesi demek oluyor. Her ne kadar Zuckerberg, karlılığı artırmanın en büyük sebebini daha iyi hizmet vermek olduğunu söylese de, özellikle halka arz şokunun ardından 2012 3. çeyreğinde ekibiyle gaza bastı ve Facebook’un stratejilerini para kazanma üzerine yoğunlaştırdı.

Değişen Facebook Ekibi

facebook-crew

Halka arzların hemen ardından şirketlerde üst yönetimlerde büyük değişiklikler gözlemek oldukça olanaksızdır. Fakat Facebook, halka arzın ardından ekibinde çok önemli değişiklikler yaptı. Halka arzdan sadece 3 ay sonra CTO’sunu (Chief Technology Officer), platform yöneticilerini kaybetti. Ardından, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika başkan yardımcılarını değiştirdi. Ürün direktörü ve iletişimlerin başında bulunan en önemli adamlarından ikisinde de değişikliğe giden Facebook, diğer teknoloji devlerinden de önemli transferler ile ekibinde hatrı sayılır bir yenilenme sürecine girmişti.

Ücretli Mesaj Gönderme

facebookta-parali-mesaj-donemi-basladi-TKN-9901-01

Facebook’un en çok tepki alan para kazanma hamlelerinden biri olan “Ücretli Mesaj” özelliği ile başlayalım. Ortak arkadaşınız ve ortak ağınız bulunmayan kullanıcılara mesaj atmak istediğinizde Facebook artık size iki seçenek sunuyor. Birincisi, 1 dolar (Türkiye’de 53 Kuruş) karşılığında kullanıcının gelen kutusuna direk olarak gidecek ve bildirimle de desteklenecek olan ücretli mesaj seçeneği, diğeri ise kullanıcının diğer kutusuna giden ve herhangi bir bildirimin olmadığı ücretsiz seçenek. Facebook’un kuruluş temelinde genelde her sosyal ağda olduğu gibi “dating” yatıyordu ve yeni geliştirilen bu gelir modeli, kullanıcılar tarafından oldukça tepkiyle karşılandı. Facebook ücretli mesaj özelliğini sadece sıradan kişiler için oluşturmamıştı, eğer ünlü bir kullanıcıya mesaj atmak istiyorsanız artık onunda bir bedeli vardı. Örneğin, Mark Zuckerberg’e atılacak her mesaj 100 dolar değerindeydi.

Haber Kaynağında Yer Almaya Başlayan Reklamlar

Facebook-Sponsored-Stories-640x362

Mayıs ayından bu yana Facebook, mobil uygulamasına reklamlar ekledi, reklam hedeflemelerinde yaptığı yenilikler ile reklam verenlerinin daha başarılı sonuçlar almalarını sağladı. Bu konuda dış kaynak yardımı alan yönetim, artık sadece Facebook içindeki bilgilerle değil, tarayıcıda gerçekleştirdiğiniz işlemlerle, aramalarla ilişkili reklamları haber kaynağınız da gösterecekti.

Sponsorlu hikayeler, 2011 yılında geliştirilmiş olsa da, altın çağlarını halka arz sonrasında yaşadı. Artık ana sayfanızda çok fazla sponsorlu haber ile karşılaştığınız gerçeğini fark etmişsinizdir. Hatta sponsorlu haberler arama yaptığınız zamanlarda da karşınıza çıkıyor artık. Hatta video reklamlarında kısa süre sonra, haber kaynağında yer alacağı konuşuluyor. Mobil reklamlarda da önemli bir yol kat eden Facebook, özellikle küçük ekranlarda yaşanılan sıkıntılara pek de kulak asmıyor, çünkü her geçen gün mobilde de sponsorlu haberlerin sayısı artıyor. Sponsorlu haberlerden Facebook’un  günde ortalama 1 milyon dolar kazandığını da belirtelim.

Yeni Haber Kaynağı Tasarımı ve Facebook Home

facebook-home

Facebook’un Mart ayında duyurduğu, yeni haber kaynağı tasarımı, postların %50’sini oluşturan resim odaklı. Bu sebeple resimlerin ve videoların oldukça öne çıktığı bir tasarımı kullanıcılarla buluşturacağını açıklayan Facebook, aynı zamanda kullanıcılara haber kaynaklarını kolayca kontrol edebilecekleri kişiselleştirilebilir bir tasarım sunuyor. Fakat reklamlardan kaçmak bunların içerisinde değil. Resim odaklı yapı kullanıcılar için güzel bir değişiklik gibi görünse de, aslında arka planda reklam verenlerinde burada önemli bir payı var. Genel olarak resim paylaşımları yapılan Facebook’ta, bu kez daha çok öne çıkacak sponsorlu resimlerle reklamlar yine haber kaynağımızın baş köşesinde olacak.

Tabi birde, Facebook’un işletim sistemi geliyor dedikodularına neden olan fakat daha sonra öyle olmadığı anlaşılan, Android tabanlı “Facebook Home” uygulaması var. Facebook Home, kullanıcı dostu ve Facebook ile yatıp kalkan kullanıcılar için oldukça sevimli bir uygulama gibi olsa da, yine arkasında bir para kokusu var gibi duruyor. Mobilin önemini her zaman vurgulayan Zuckerberg, Facebook Home ile kullanıcılarının Facebook deneyimini mobilde geliştirmeyi amaçlıyor. Bu sayede ileride telefonlarının ekranlarında onları karşılayacak olan sponsorlu haberler veya reklamlara ses çıkarmayacaklarını umuyor.

Facebook Artık Gerçek Bir Mobil Platform

Snap-2013-05-01-at-13.20.20-730x533

Facebook masaüstünde kurulan bir platform olduğu için, halka arza hazırlandığı günlerde yatırımcılar tarafından mobildeki eksik yönleri ve yetersiz gücü sebebiyle oldukça eleştiriliyordu. Buradaki açığın uzun dönemde Facebook’un karlılığını etkileyeceğini ve bu nedenle bu eksik giderilmeden yatırım yapılmasının gereksiz olduğunu savunuyorlardı. Halka arz sonrasındaki düşüşünde etkileri arasında mobildeki eksiklik hep ön sıralarda yer buldu kendisine. Zuckerberg mobilin önemini her seferinde anlatıyor fakat mobilde yaptığı hamlelerin karşılığını alamıyordu. Yatırımcıların baskısı ile, bu konunun üstüne daha çok düşen Facebook, buradan çok önemli bir yol kat etti.

iPhone uygulaması ile başlayan Facebook, daha hızlı ve kullanıcıları çıldırtan sorunları ortadan kaldırılmış bir uygulama ile iOS’taki kullanıcıların gönlünü aldı. Şirket içinde herkes mobile yönlendirildi, hatta ürün müdürlerinin Facebook’a masaüstünden girişleri engellendi, sadece mobilden girebildikleri siteye ait deneyimleri mobil Facebook’un geliştirilmesinde önemli bir rol oynadı. Hatta son dönemde şirkete asılan Android posterleri ile, çalışanlar bu kez Android kullanıcılarını anlamaya davet ediliyor.

Mobilde hem kullanıcı deneyimi hem de gelirleri artırmada doğru adımlar atan Facebook, 2012 raporuyla da bu tezi doğruluyor. 2012’de toplamda 5 milyar doları geçen geliriyle önemli bir eşiği atlatan Facebook, mobil gelirlerinin toplam reklam gelirlerinin %23’ünü oluşturması ile de, mobile verdiği önemin karşılığını maddi olarak da almış gözüküyor. Halka arz öncesi 28-30 dolar arasında bir değerlemenin kendileri için oldukça iyi olacağını belirten Zuckerberg, 2012 sonu itibariyle bu hedefini de 29 dolar seviyelerindeki değer ile  gerçekleştirmiş ve 2013’e  çok daha güvenli bir şekilde girmişti.

Bir yılın ardından, kullanıcılar ve Facebook için oldukça önemli değişiklikler yaşanmışa benziyor. Belki pek çok kullanıcı bunun farkında değil ancak, Facebook artık halka açık, devasa bir şirket ve atılan adımların arkasında para çok daha önemli bir yer tutuyor. Zuckerberg genel olarak para ile ilgili bir endişeleri olmadığından bahsetse de, şirketin paydaşları arasında onun gibi düşünmeyenler çoğunlukta. Bu nedenle gelecekte Zuckerberg’ün bu konuda ağzından çıkacak her kelime gereğinden çok daha fazla incelenecek. Zor ve kocaman bir yılın ardından Facebook’ta sular biraz durulmuş gibi duruyor, yukarıda bahsettiğimiz pek çok yenilik ile Facebook belki biraz kullanıcılarını üzmüş de olsa, ipleri yatırımcıların elinden almış durumda. Bu da şimdi ihmal ettiği kullanıcıları, gelecekte daha çok dinleyebilmesi için önemli bir avantaj olarak göze çarpıyor.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

İnternet yayıncılığı, içerik yönetimi üzerine çalışmalar yapar.

Bir Cevap Yazın

Facebook 2017’nin “En”lerini Paylaştı

Her gün 1,4 milyardan fazla kişinin anlamlı topluluklar kurduğu ve aileleri, arkadaşları ve sevdikleriyle iletişime geçtiği Facebook, her yıl olduğu gibi 2017’de de yıl boyunca insanları Facebook’ta bir araya getiren en önemli anları paylaştı.

Facebook’un verilerine göre 2017 yılında platformda en çok konuşulan olaylar sırasıyla Dünya Kadınlar Günü, 51. Super Bowl ve Las Vegas Saldırısı oldu. Yıl içinde Facebook’ta Super Bowl ile ilgili videolar 262 milyondan fazla kez görüntülenirken, Las Vegas’ta yaşanan saldırı sonrasında 3.300’den fazla kişi, Facebook’taki Kriz Yardım Merkezi (Crisis Response) aracılığıyla yardımda bulundu.

Doğal afetlerde Facebook topluluğu yardıma koştu

2017 yılında Facebook insanların sadece aileleri ve arkadaşlarıyla güzel anılarını paylaştıkları değil, aynı zamanda anlamlı topluluklar oluşturduğu ve kriz anlarında dayanışma gösterdiği de bir platform oldu. Facebook verilerine göre 2017 yılında Meksika’da meydana gelen deprem, Kriz Yardım Merkezi’nde en çok etkileşimi yaratan felaket oldu. Kriz Yardım Merkezi aracılığıyla milyonlarca kişi güvende olduğunu sevdiklerine haber verdi ve depremzedelere yardım etti.

Meksika’daki depremin yanında sırasıyla Harvey Kasırgası ve Manchester’daki terör saldırısından etkilenenlere destek olmak üzere düzenlenen One Love Manchesterkonseri, insanların Facebook’ta birbirinin yardımına koştuğu en önemli olaylar oldu. Harvey Kasırgası için Facebook üzerinden 20 milyon dolardan fazla yardım toplandı. One Love Manchester konser videosu ise Facebook’ta 80 milyon gösterime ulaşırken, terör saldırısından etkilenenler için yapılan bağışlar 450 bin dolara ulaştı.

Güneş tutulması ve Kadınlar Yürüyüşü, insanları bir araya getirdi

2017 yılında Facebook üzerinde organize olan gruplar, iki önemli etkinlik için bir araya geldi;

Güneş Tutulması: Ağustos ayında meydana gelen bu doğa olayı ile ilgili 80’den fazla ülkede 20 binden fazla Facebook etkinliği oluşturuldu.

Washington DC’deki Kadınlar Yürüyüşü: 21 Ocak’ta yapılan kadınlar yürüyüşü, 500 binden fazla insanı bir araya getirdi. Yürüyüş, 2017 yılında tek bir amaç için oluşturulan en büyük Facebook etkinliği oldu.

Facebook topluluğuna özel “2017 Yılına Bakış” videosu

Facebook 2017 yılı için kişiye özel bir “yıla bakış” videosu da hazırladı. İnsanların yıl boyunca paylaştıkları veya etiketlendikleri anılardan oluşan videolar, Türkiye’de Facebook kullanan 44 milyon insanın haber kaynağının en tepesinde belirecek. Videoya aynı zamanda facebook.com/yearinreview adresinden de ulaşılabilecek.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

Aşırı İletişimden Zafiyet Geçireceğiz !

“Bir tefritten kalkıp bir ifrata varma” deyimini bilenleriniz varsa, günümüzdeki pazarlama iletişiminin de geldiği nokta tam da bu…

Yıllar önce teknoloji henüz bu kadar devleşmemiş ve geleneksel medya revaçta iken, gazetelerin en önemli satış politikası ya doğrudan tencere – tava dağıtmak ya da kupon biriktirip birşeyler satarak gazete tirajlarının artmasını sağlamaktı. O dönemlerde sözcükler azdı ve pazarlama adına bu kadar süslü cümleler kurulamıyor, zaten kurulsa da bu cümleleri aynı anda bütün dünyaya yayacak iletişim araçları kısıtlıydı. Kelimenin tam anlamı ile, aslında bugün bildiğimiz manada pazarlama diye birşey yok veya yok denecek kadar azdı.

Talep çok, arz ise azdı. 1900’lü yıllara gelinceye kadar üretim oldukça önemli ve işletmeler de ürün odaklı idi. 1950’li yıllara gelindiğinde ise işletmeler satış odaklı hale geldi veartık müşteriler “ne bulursam, onu alırım” diyorlardı. 1980’li yıllar ürün ve hizmet çeşitliliğinin müşterilerin genel eğilimini “neyi alabilirsem onu alırım” biçiminde değişti. 1990’lı yıllara gelindiğinde ise müşteri ilişkileri ve çift yönlü iletişim kavramı ön plana çıkmaya başladı ve müşteriler de “neyi istiyorsam, onu alırım” özgürlüğü ile hareket etmeye başladılar. Nihayet 2000′li yıllara gelindiğinde ise, müşteri yönelimli bakışı ortaya koyan, müşteri ilişkileri yönetimi oluştu.

Üretimin az olduğu yıllarda, işletmeler için de pazarlama kavramı doğal olarak önemli değildi ve müşteri ile iletişim minimum orandaydı. Tüketici açısından da aslında daha sade bir dünya vardı. Markaların henüz bu kadar bağırmadığı ve sözcüklerin anlamı ile bu kadar oynanmadığı dönemde, tüketici önce ihtiyacını belirliyor, sonra alternatiflere bakıyor ve en sonunda da cebindeki paraya göre hareket ediyordu. Aslında bugün de öyle!

1980’lerde “Serbest Piyasa Ekonomisi” ile Kapitalist düzenin getirdiği o daha çok satmak ve daha çok kazanmak içgüdüsü ile hareket eden işletmeler için pazarlama ve satış yönetimi her geçen gün daha fazla önem kazanmaya başladı ve artık markalar “kim daha çok reklam yapar ve sesini duyurursa, o kadar çok satar” mantığı ile hareket etmeye başladılar. Hal böyle olunca da, bir süre sonra etrafı saran reklam ve sözcükler bulutunun içinden “beni al” diye seslen markalara karşı, tüketici daha da kararlı ve çekingen hale geldi. Herşeye rağmen büyük bir umutla reklam bütçelerini her yıl neredeyse ikiye katlayan işletmeler ise tüketicideki kararlılık yüzünden kısır döngüye girmeye başladı. Çünkü iletişim adına yapılan ve asıl amacı satış olan bu sözcük bombardımanı, tüketicinin beynine ve daha da önemlisi kalbine girmek için yeterli değildi ve tüketicinin kararını değiştirmek hiç bu kadar zor olmamıştı.

Teknoloji ile dünya artık çok küçük. Her türlü erişimi – iletişimi, sorunsuz ve sınırsınız yapmaya muktedir olan teknoloji sayesinde “hareketsiz ve görünmeyen müşteri” sayısı her geçen gün artıyor. Mağazaya gitmeden alışverişlerini istedikleri gibi yapıp, ürünlerini evlerine kadar getirten bu müşteriler konforun doruğunda yaşıyor.

Bugün tüketiciler olarak bizler, artık radyo ve televizyonda reklam görmek istememeye, reklam olan kanalları el çabukluğu ile değiştirmeye, satış amaçlı gönderilen e-posta ve sms’leri silmeye, bir satış temsilcisine telefon numaramızı vermekte imtina etmeye başladık.

BİZLER artık özgür olmak istiyoruz. İletişimin bu kadar yoğun ve iletişim kanallarının birinden kaçarken diğerine yakalandığımız bu dünyada, tek istediğimiz basitlik ve sadelik.

Sevgiyle kalın,

 

 

 

 

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link








Önümüzdeki yıllara
damgasını vuracak
trendleri derledik.
Raporu İndir

*Ücretsizdir.
close-link