Reklamcılığın Yapıtaşı İlizyon : “ Bilinçaltı Mesaj”

 

İlizyon, algısal olarak ne kadar negatif bir anlam taşısa da; günümüz market ilişkilerinin merkezindeki çarktır. Eğer, ilizyonun kurgusu ve işletimi rasyonel verimlilik açısından zayıf kalırsa; market hareketlerinde zayıflık meydana gelir. Daha önce, ilizyonu mental ve fiziksel emek gücü açısından hafiften inceleyerek; ilizyonun kapitalist marketteki yerine dair bazı yorumlarda bulunmuştum. Bu yazıda daha çok; ilizyonun, reklam aracı ile ürün pazarlamasında nasıl vazgeçilmez bir çark haline geldiğinden bahsedeceğim.

Öncelikle cevap vermemiz gereken temel bir soru var; Reklamın pazarlamadaki rolü nedir?

  • Farkındalık yaratarak, ürünün varlığını duyurmak
  • Zihinlerde markaya özgü bir konum, bir kimlik ve karakter oluşturmak
  • Ürünün tüketimine dair bir alışkanlık kazandırmak, dürtü oluşturmak ve marka değerlerini pekiştirmek

Bahsi geçen üç süreci iyi yöneten bir reklam, ürün satışlarını artıracak ve kendisine başarılı reklamlar arasında yer bulacaktır.

Reklamcılıkta ilizyonun oluşum şekillerini üç başlık altında inceliyorum; “olmak istediğim kişi algısı”, “bilinçaltı mesaj”, ve “ muhafaza edilen alanın çözümlenmesi”. Daha önce “ olmak istediğim kişi algısı’nı konu edinen bir yazı çalışmam olmuştu. Bu yazıda, ikinci kategoride bulunan “bilinçaltı mesaj” üzerinde duracağım.  Reklamın rolü olarak ele aldığım ikinci maddeyi göz önünde bulundurarak; bilinçaltı mesaj ilizyonunu incelemeye başlayabiliriz.

Reklamcılıkta markaya özgü bir konum, bir kimlik nasıl kazandırılabilir?” sorusu bu noktada önem teşkil ediyor.

-Marka fikri

Marka fikri, marka imajının özüdür. Markanın kimliği, piyasadaki konumu belirlenmeden önce çıkış noktası olan fikirdir. Markayla sağlanan bağın ve  markaya duyulan sadakatin altında yatan temel element marka fikridir. Özgürlük, evrensel adalet, saygınlık, fantezi,başkaldırı ve daha çokları gibi soyut konseptlerden türeyen fikir, marka kimliğinin abc’sini oluşturur. Brend Kreutz’ un Brands and Desires ( Markalar ve Tutkular) adlı çalışmasında yaptığı bazı örneklemeler, konuyu daha anlaşılır hale getirecektir;

  • Aksiyon= Red Bull
  • Hayal Gücü- Absolut
  • Direnme= Green Peace
  • Saygınlık= Mercedes
  • Yükselme= Beckham
  • Özgürlük= Marlboro

İlizyon tam bu noktada karşımıza çıkar; marka fikrinin, marka imajına evrilme aşamasında. Tüketici özgürlük ile Marlboro’yu özdeşleştirirken, bunu içselleştirme tavrı ile yapar ve şöyle bir sonuç ortaya çıkar: , “Özgürlük erdemdir”,“Ben özgür bir insanım”, ,“Özgür insanlar Marlboro içer”, “ Ben Marlboro içiyorum.” Daha toplumsal bir açıdan bakar isek; “ Özgürlük erdemdir”, “Herkes özgür olamaz”, “ Kişilik temsiliyetlerimiz, davranışlarımızla ve tutumlarımızla toplumda karşılık bulur”, “ Marlboro özgürlük fikri ile doğmuştur”, Marlboro tüketim davranışım, benim özgürlüğümü temsil edecektir”.  Buradaki ilizyonu ortaya çıkaran soru şu; Özgür olmak ile herhangi bir sigara markasını kullanmak arasında nasıl bir ilişki olabilir? Özgür olmayı, toplumsal ve bireysel açıdan inceleyebiliriz; bir tanesi daha çok politika, ekonomi ve hukuğun konusu olur, diğeri ise psikolojinin konusu olur. Yani hiçbir şekilde, tüketim davranışları ile doğrudan bir alakası yoktur. Buradaki ana tema, özgürlük olgusunu, kendi doğasından ayırarak yeniden kavramsallaştırmak ile alakalı. Özgürlüğün değil de, özgürlüğün temsili üzerinden bir özgürlük algısı oluştururarak; marka fikri, önce marka imajına ve sonra da marka sadakatine evrilmiştir. “ Bilinçaltı mesaj” olarak kavramsallaştırdığım ilizyon, örnekte gördüğümüz gibi; soyut olguları ( pozitif anlamlar içeren!) kendi kavramsallaştırmalarından ve pratiklerinden soyutlayarak, bir temsiliyet pratiği içerisinde topluma empoze etmektir. Bilinçaltı mesaj olarak adlandırmamın sebebi ise; tüketici bu algısal yönetimin farkında olmadan, sosyal yaşamındaki tecrübelerinin bir eseri olarak; marka fikri ile imajının özdeşleşmiş halini hazır halde edinir ve bunun üzerinden yine tam bir bilinç halinde olmadan kendi kimlik temsiliyetini gerçekleştirir. Eğer bu ilizyon olmasaydı; ürün reklamları, satış oranları üzerinde günümüzdeki kadar etkili olamazdı.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

Pazarlamasyon' da marka ve reklamcılık üzerine yazılar yazan Oğuz Kaan Mavice, Boğaziçi Üniversitesi sosyoloji bölümü mezunu.

Bir Cevap Yazın

Kahveli Coca Cola, Türkiye’de Satışa Çıktı

Coca-Cola Türkiye, 2017 yılı içinde ürün dizisinde farklı uygulamalar yapmaya devam ediyor. Coca Cola Light ve Zero çeşitlerini Coca Cola Şekersiz ürününde birleştiren marka, yaz dönemine gireceğimiz süreçte yeni bir ürünü daha test pazarlaması için piyasaya çıkardı: Kahveli Coca-Cola.

Test pazarlaması, ürünün hedef pazar bölgesinin tümünde pazarlamasına geçilmeden önce nasıl karşılanacağını görmek, satış ve karlılık durumunu öngörebilmek amacıyla pazarın belirli bölgelerinde test amaçlı sunulmasıdır. Test pazarlamaları genellikle belirli süreler için uygulanır. Birkaç ay veya bir mevsim periyotları seçilebilmektedir. Kahveli Coca-Cola ülkemizde en az bir yaz boyunca raflarda olacak.

İçecek sektöründe ürün dizisini (aynı ürünün farklı çeşitleri) artırma yöntemi son dönemde tüketicilerden talep görmeye devam ediyor. Yurtdışında vişneli ve vanilyalı Coca-Cola çeşitleri ile bilinen marka, bu yıl ülkemizde kahveli Coca-Cola ürününe yönelik talebi test pazarlaması ile görmeye çalışacak. Dünyadaki değişen talebe bağlı olarak şekersiz Coca-Cola geçtiğimiz aylarda piyasada yer almaya başladı. Bu gelişmeye rağmen ülkemizde şekersiz gazlı içeceklerin pazar payı henüz %10’nun altında bulunuyor. Şekersiz gazlı içecek talebine yönelik bir hamle de geçtiğimiz aylarda Pepsi’den gelmişti. Pepsi, limonlu kola ürünü Pepsi-Twist’in kalorisiz çeşidini ambalaj tasarımında değişikliğe giderek piyasaya sürmüştü.

Test pazarlaması ilkelerine uygun olarak Coca-Cola, kahveli Coca-Cola’yı İstanbul başta olmak üzere, Türkiye’nin güney kıyı kesiminde ve diğer önemli görülen bölgelerde tüketicilerin beğenisine sundu.

İçerdiği kafeinden ötürü kahve ve kola tüketimine mesafeli yaklaşan ve ürün tüketimine psikolojik sınırlar koyan Türk tüketicisi, ürünün bileşimine ve tadına nasıl bir tepki verecek? Test pazarlamasından sonra kahveli Coca-Cola, kalıcı bir ürün olarak Coca-Cola Türkiye’nin ürün serisi içinde yer alacak mı? Şüphesiz bunu ürünün yaz ayı satış performansı belirleyecek.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

İsminin Yanlış Telaffuzunu Muhteşem Bir Kampanyaya Dönüştürüp Ödül Alan Marka: MailChimp

  •  Markanızın isminin yanlış telaffuzu alıp nasıl ödüllü bir kampanya haline getirebilirsiniz?
  • MailShrimp, KaleLimp ve JailBlimp gibi dokuz farklı telaffuz hatası Mailchimp’e her zaman hatırlanabilecek bir kampanya yaratma ilhamı verdi, detaylar aşağıda,
  • Benzeri yazılar için;Start-Uplar için Kullanabileceğiniz En İyi 8 Pazarlama Aracı

Pazarlama otomasyonu ve e-mail pazarlama konularında akla ilk gelen markalardan olan MailChimp, geçtiğimiz sene yaptığı efsanevi pazarlama kampanyası hala çok konuşulurken bizlerde hem 2017 Cannes Lions International Festival of Creativity ödüllü bu kampanyayı tekrar hatırlatalım hem de izlemeyenler için kampanyayı tekrar anlatalım istedik.

Google’a sorduğumuz sorulardaki yazım yanlışlarını düzelttiği klasik soru kalıbını alıp bütün bir kampanyanın ana fikri yapan şirket, isminin yanlış telaffuzunu oldukça eğlenceli bir yolla anlatırken adeta aklının aklımıza kazınmasını sağlıyor. “Did you mean Mailchimp?”  sorusunun hakimiyetindeki kampanya ismin ona çok benzer dokuz farklı yanlış telaffuzunu birbirinden farklı, absürt şeylere dönüştürüyor.

Bunlardan üç tanesi MailShrimp, KaleLimp ve JailBlimp mod filmi diyebileceğimiz tarzda ve her yanlış telaffuz için kurulan mikro sitelerde yayına geçmeden önce Amerika’da ki birkaç sinema da yayınlanıyor.

Ve sanırım en güzeli de bir çoğunun distopik birer evren resmediyor hissi vermesi. Sizce?

MailShrimp

Robert Vacha ve Peter Klimes başrolündeki bu film, posta servisinde çalışan bir çocuğun karides (shrimp) sandviçi yemesini epik bir hale getiriyor.

KaleLimp

Zdenek Subr, Helena Jilkova, Boris Wilkenin başrolündeki bu kısa filmde bir lahana yaprağının tabağa olan yolculuğu lahanadan bir köpeğin maceraları şeklinde anlatılıyor.

JailBlimp

Bir hapisten kaçış hikayesi ne kadar garip olabilir. Tam da yukarıda izlediğiniz kısa film kadar. Bir doğum günü kızının kukla oyuncağını ezmesinden çıkan bir kaçış hikayesi…

VeilHymn

VeilHymn, Devonté Hynes ve Bryndon Cook isimli iki sanatçı ile yapılan bir ortaklığın ürünü. Ziyaretçiler veilhymn.com’u ziyaret ettiğinde 4:35 dk süren ve dinlemesi pek bir keyifli bir video ile karşılaşıyor.

SnailPrimp

Belki de aradığınız yaşlanma karşıtı birkaç üründü diye düşünen MailChimp salyongoz özlü yaşlanma karşıtı ürününden bahsetmek istedi. Instagram sayfası bile var: instagram.com/snailprimp.

 

FailChips

Kendisi gerçek bir ürün, tek sıkıntısı ise parçalanmış olması.

WhaleSynth

whalesynth.com’u ziyaret ederek bugüne kadar aradığınız o ritmi kendiniz okyanus seslerinin rahatlatıcı atmosferi ile bulabilirsiniz.

NailChamp

Tırnak süslemenin son moda versiyonları Tumblr-vari sitesi ile NailChamp’te sizi bekliyor. Hem de süslenmiş tırnakların yarıştığı bir yarışma için oy bile kullanabiliyorsunuz.

MaleCrimp

malecrimp.com, MaleCrimp Tumblr sitesi ile saçlarına ince kıvrımlar veren erkeklerin hikayesini anlatıyor. Öyle ki bu hikaye Buzzfeed’e bile konu oldu zamanında.

Bu başarılı kampanyanın arkasında Droga5, New York bulunuyor.

En Değerli Gelişmeleri Size İletmek İstiyoruz

Mail listemize abone olun!

Son bir adım kaldı. E-postanızı kontrol edin. (Gmail kullanıcısıysanız "promotoions" kısmına bakabilirsiniz.

Ops! Bir hata aldık, tekrar deneyebilir misiniz?

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link