Molly Crockett: Nöropazarlamaya Dikkat

Nörolog Molly Crockett, son zamanların pazarlama trendi olan nöropazarlamayı 11 dakikaya sığdırdı. Satın alma güdüleriyle ilgilenen bu bilim dalının, pazarlamanın bir yöntemi olarak kullanılabilecek kadar etik ya da değil tartışmaları da bir yandan devam ediyor. Bu tartışmalardan ziyade, Molly’nin yaptığı konuşma ile bizleri daha çok şaşırttığını söyleyebiliriz.

ODTÜ İşletme Bölümü mezunu olan Cemil Hayri Durgun, 2012 yılından bu yana Pazarlamasyon'da yazar hayatını sürdürmekte. Bunun yanı sıra 2013 yazından beri PTV direktörlüğü ve yönetim kurulu üyeliği sorumluluklarını yerine getirmektedir. Profesyonel yaşamına PepsiCo bünyesinde pazarlama ve yeni ürün süreçlerini yönetme gibi kritik bir görevde başlayan Cemil, şimdi ise kıdemli marka müdür yardımcısı olarak İçim kahvaltılık kategorisi ekibinde görev almaktadır.

Bir Cevap Yazın

Marka Sesi, Nörolojik Bir Kurumsal Kimlik Enstrümanıdır!

Hareketli müziklerin satın almayı kolaylaştırmıyor, aksine hipermod yaratıyor ve seçimi zorlaştırıyor.

Nokia, çok tanınan cep telefonu melodisiyle bugün belki de logosundan bile daha fazla tanınan bir marka bileşenine sahip. Dünyanın en çok tekrarlanan melodilerinden biri olan Nokia melodisi, iPhone üretilene kadar süren “Nokia’nın Yükselişi” sürecinde en önemli taşıyıcılarından olmuştur. Bir başka cep telefonu teknolojileri şirketi Motorola’nın küresel yayılımında da yıllarca “Hello Moto” kampanyasına eşlik eden Motorola jeneriğin büyük katkısı olmuştur. Intel, 1990’ların sonundan itibaren yaklaşık 13 yıldır marka sesini etkin olarak kullanıyor.

Intel bir işlemci üreticisi. En büyüğü. Bu kısa ve ayırt edici ses, temelde bilgisayarın içinde bulunan ve görülmeyen bir ürün olan işlemciye gerçek anlamda “hayat” vermiştir. Çeşitli araştırmalar bunu defalarca göstermiştir. Brand Sense araştırması, Batı ülkelerinde kullanıcıların %56’sının 1998’de yaratılan Intel Inside tonunu duyduğunda tanıdığını ortaya koyuyor. Intel, kullanıcının ürünü görmediği, salt ses üzerinden duyumsadığı ilginç bir marka. Marka bu sesi “Intel inside” logosuyla da taçlandırarak, dezavantajlı olduğu durumdan duyuların yardımıyla sıyrılmış ve ciddi bir rekabet avantajı kazanmıştır. Benzer bir durumun Windows için de geçerli olduğunun hepimiz farkındayız. Windows’un yıllardır kullandığı açılış sesi, her ülkenin milli marşından bile daha fazla tanınan bir ses durumunda. Ya da Kellogg’s’un özel laboratuvar üretimi “çıtırtı” sesinden bahsetmemiz gerekecektir. Kellogg’s’un kahvaltılık mısır gevreğinin başarısını tamamen bu sese bağlayan yorumlara rastlayabilirsiniz. Marka, tat ile çıtırtı sesinin uyumunu sağlamak için onlarca test gerçekleşmiştir.

PSA Peugeot Citroen ise daha belirgin bir marka deneyimi için duyuların devreye sokulması gerektiğini düşünüyordu. Şirket, markalarına özel bir ses mimarisi üzerinde çalıştı ve bunu marka kimliğinin bir parçası olarak gördü. Kurum kimliği vizyonu kapsamında oluşturulan ses, bir iç PR malzemesi olarak da kullanıldı. Şirketin dünya çapında yaklaşık 70.000 çalışanı var. Bu çalışanların her sabah bilgisayarlarını açtıklarında Windows’un açılış sesiyle değil de, PSA Peugeot Citroen’e özel bir sesle işe başlaması ne kadar önemli siz düşünün. Aidiyetten bahsediyoruz. Yaratılan sesin aynı zamanda fuarlarda, şirket toplantılarında, bekleme odalarında, mağazalarda ve reklamlarda da kullanıldığını ifade edersek, işin önemini biraz daha anlamış oluruz. Ses, bir logo kadar önemli bir kurumsal kimlik unsuru olabilir mi?

Deneyimin kalbi mağazaları düşünün. Abercrombie & Fitch, Armani, Tom Ford ya da birçok diğer marka… Mağazalarında kendilerine ait müzikleri kullanıyorlar. Amerika’nın iç çamaşırındaki ikon markası Victoria’s Secret, her sene bir albüm hazırlıyor. Bu albüm Victoria’s Secret mağazasında çalınan müziklerden oluşuyor. Albümlerin adı da belli: “Victoria’s Secret Music to Go!” Bakın, sadece mağazada çalınması yetmiyor, markayı CD’yle eve de götürmeniz isteniyor. Yani marka deneyimini. Perakende mağazalarında ortamın sesinin satışa etkisi üzerine gerçekleştirilmiş bir deney vardır. Deney, gerçekten ilginç. Söz konusu deneyde Fransız ve Alman şarapları satılan bir markette iki hafta boyunca bir gün geleneksel Fransız şansonları, diğer bir gün geleneksel Alman müzikleri çalınmıştır. Alman müzikleri çalındığında satılan şarapların %73’ü Alman, Fransız müzikleri çalındığında da satılan şarapların %77’si Fransız olmuştur. Şarap alanların toplamda %80’inin seçimi bu doğrultuda olmuştur. Deney sonrası müşterilere çalınan müzik sorulduğunda, müşterilerin müziğe dikkat etmediklerini ifade ettikleri görülmüştür.

Koku, tat ya da görme, nasıl bir bellek unsuruysa, ses de bir bellek parçasıdır. Daha önceden toplumsal hafızamıza yerleşmiş, artık kolektifleşmiş melodilerin nasıl bir anımsatıcı olduğunu düşünün. Bunu marka imajından bağımsız örnekliyoruz. Çünkü marka imajı ve hatırlanırlık arasında ciddi farklar vardır. Yani “her zaman iyi olarak hatırlamayabilirsiniz” olgusundan bahsediyoruz. Ama anımsatıcı olarak çok başarılı oldukları kesin. Son olarak unutmamamız gerekir, müzik duyguların aracısıdır. Heyecanlara kapı açar. Neşe ve hüzün gibi durumsallıklarda yeri vardır. Belli bir ruh halini çağrıştırır. Nasıl belleğimizle bağlantılıysa, ses de ruh halimizle bağlantılıdır. Aslında ses belli bir ruh hali yaratır. Duygular ve heyecanlar meydana getirir.

Alışveriş merkezinde gezerken duyduğumuz kahve kokusu nasıl bize cazip geliyorsa, mağazalardan içeri girdiğimizde ürünlere has kokuları duyduğumuzda da aynı hazzı yaşarız. Örneğin taze ekmek kokusu, çilek kokusu ya da deterjan reyonu yakınında duyduğumuz sabun ya da deterjan kokusu. Bu işin “deneyimsel” olması br tarafa, nörobilimsel olması da bu konuyla ilgili. Bunu markalar uzun zaman önce keşfetmişler. Kendisinden bahsettiğimiz Nokia, reklamlarında kullandığı seslerin insanların üzerinde nasıl bir etki bıraktığını anlamak için nöro-pazarlama araştırmalarını kullanarak oldukça vizyonist bir tutum sergilemiştir. Deneyde deneklere durmaksızın Nokia reklamları seyrettirilip, beyin hareketleri takibe alınmıştır. Son derece teknolojik ürünlerin, farklı türlerdeki melodilerin ve nihayetinde Nokia’nın o bilinen melodisinin, huzurlu insanların ve çeşitli teknoloji unsurlarının aktığı ekrandaki görüntüler beynin Ventrolaterol Prefrontal Korteks -bir hissin, yaşanılan başka bir hisle özdeşleştirildiği alan diye bilinen- bölgesinde, “iyi” hisler uyandırdığı görülmüştür. Bu hareket, “tüketicilerin” iştahını kabartırken; Nokia’nın o ünlü zil sesi tonunun geçtiği bölümlerde insanlarda olumsuz tepkilere rastlanmıştır. Bu durum marka için önemli bir soru işareti olmuş ve Nokia’nın işitsel simgesi haline gelmiş olan zil sesinin nasıl olup da, insanları bu marka telefonları alma konusunda ket vuracağı araştırılmıştır. İlginç bir bulgu olarak, bu sesin insanların gündelik yaşamında kapitalizmin yarattığı olumsuz imgelerle özdeşleşmiş olduğu ortaya konmuştur. Bu konuyla ilgili ilginç bir saptama sanırız ilginizi çekecektir. Yıllarca bu melodiyi aralıksız kullanan Nokia reklamlarında, bu ünlü melodiyi artık duymanız söz konusu değildir. Bunun yanında “bölüm başlığına” atıf yaparak, marka sesinin ne kadar önemli bir “kurumsal temsil” olduğu da tartışılmalıdır. Ve son olarak nöropazarlamanın dünyayı “yönetmek” isteyen birkaç çılgın bilim adamının projesi değil; kapitalizmin düşlerimizi ve düşüncelerimizi okuyarak, “bizi anlama” ve “bize anlatma” çabası olduğunu anlamak zor olmayacaktır.

 

Dijital Pazarlama Uzmanlarının İnsan Beyni Hakkında Bilmesi Gereken 5 Özellik

Bir dijital pazarlama uzmanının görevlerinden biri de dijital dünyada insanların ilgisini çekmek. Tasarımcı ekiple bir dijital reklam için görsel hazırlamak ya da kullanıcı dostu bir web sitesi tasarlamak deneyim ve kullanıcıları tanımayı gerektirir. Bu yazımda size dijital pazarlacıların beyin hakkında bilmesi gereken bazı özellikleri yazacağım:

1- Beyin basit seçimleri sever

Her zaman çok fazla seçenek sunmak iyi bir fikir olmaz. Seçenek sayısı ne kadar fazla olursa insanda kafa karışıklığına yol açar. Bunun en güzel kanıtını Yahoo ve Google’ın ana sayfasına bakarak çözebilirsiniz.

Çok fazla seçenek:

Tek seçenek ile Google:

Yahoo örneğinde gördüğünüz gibi kullanıcının dikkatini çeken ve dağıtan birçok seçenek var, kişi siteye gelince tam olarak ne yapacağına karar veremiyor. Google’da ise her şey net sadece arama yapabilirsiniz. Web sitesi kullanıcısına çok fazla seçenek verirseniz, web sitesinden hiçbir tercih yapmadan ayrılabilir. Kullanıcılarınıza tabii ki seçenek verin ama kafa yaratmayacak şekilde.

2- Beyin kısayolları sever

Dijital pazarlamada web sitesi tasarlanırken en önemli hedeflerden biri de kullanıcıyı en kısa şekilde hedefe yönlendirmek. Bu yüzden de kullanıcının ilgisini dağıtacak her hareketten uzak tutmak ve tasarımı mümkün olduğunca basit tutmak önemli. Bu konu ile ilgili bir diğer önemli nokta da kulanıcıların, alışkın olduğu adımları göstermek. Bu yüzden de çok yaratıcı olmasındansa, kullanışlı bir web sitesi tasarlamanızı şiddetle tavsiye ederim.

3- Hareket beynin dikkatini çeker

İnsanların en eski güdülerinden biri de hayatta kalma. Bu yüzden ister istemez hareket eden şeyler dikkatimizi çeker. Çoğu e-ticaret sitesinde ana sayfalarda manşet alanları hareketlidir ve bu hareketlilik e-ticaret sitesinde dönüşüm engelleyebilir. Web sitenizde bu tür manşet alanları kullanıyorsanız (Carousel deniyor İngilizce’de), bunu otomatik hareket ettirmek yerine sonraki görsele geçmeyi kullanıcıya bırakmayı düşünebilirsiniz.

4- Yüzler de beynin dikkatini çeker

Hep söylenir, “insan sosyal bir canlıdır”. Bu yüzden de fiziksel yaşamda olduğu gibi dijital dünyada da yüzler ve insanlar dikkat çeker. Eğer, bir ürününüze dikkat çekmek istiyorsanız gözleri ürüne bakan insan yüzü kullanmayı deneyebilirsiniz.

5- Beyin kaybetme korkusuna bir şeyler kazanmaya göre daha çok tepki verir

İnsanlar için bir şeyleri kaybetme hissi güçlü bir motivasyon olur. Bu yüzden de  çoğu deneyimli dijital pazarlamacı yaptıkları e-posta, uygulama bildirimleri ya da site üzerindeki gösterimlerde aciliyet ve kıtlık hissi uyandırırlar. Bu bir hediye vermekten daha etkili bir yol. Bu yüzden bir ürünün stoğu bitiyorsa bitmek üzere olduğunu göstermek iyi bir fikir. Amazon bu uygulamayı yapan en iyi e-ticaret sitelerinden bir tanesi.

Bu durumlarda kullanıcılar ürünü almaya daha çok yatkın olurlar.

İnsan beynine uygun bir web sitesi demek hedeflerinize ulaşmaya uygun bir websitesi demek. Bir dijital pazarlama uzmanı olarak bu bilgilerle, dijital pazarlamasını yaptığınız web sitesine tekrar bir bakmanızı öneririm.

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup
 

ERKEN
KAYIT FIRSATI


Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Orada Olmalıyım

Sektörü buluşturan etkinlikte siz de yerinizi ayırtın!
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup Intelligence

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Black Friday Fırsatı
close-link








Önümüzdeki yıllara
damgasını vuracak
trendleri derledik.
Raporu İndir

*Ücretsizdir.
close-link

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link

BLACK FRIDAY

Marketing Meetup'ta Bugün Tüm Biletler 42,90 €
BU ETKİNLİKTE OLMALIYIM
Kalan Kontenjan: 22
close-link
€42,90 Bugün Marketing Meetup'ta Tüm Biletler İndirimli
Black Friday