Uğur Batı: “Ben Bilmem Beynim Bilir” Nöropolitik Konusunda Dünyada Yazılmış İlk Kitap Olacak! 0

Cumartesi Kahvesi’nde bu hafta Borsa İstanbul Kurumsal İletişim Direktörü Doç. Dr. Uğur Batı’yı konuk ediyoruz. Kendisiyle marka üzerine keyifli bir sohbet gerçekleştirdik. Bizim için bir ders niteliğindeydi. Öğrencilik yıllarımıza geri döndük. :) Keyifli okumalar…

Screen Shot 2015-03-20 at 23.53.17 Halil İşgüzar: Kişisel markalamanın önemli bir yer edindiği günümüzde Uğur Batı’yı bir marka olarak değerlendirirseniz nasıl anlatırsınız? Nasıl konumlandırırsınız?

Biraz eleştirel olacak ama ben kişi marka kavramının biraz fetişleştirildiğini düşünüyorum. Yani kişi marka kavramını ancak ve ancak gerçekten ticaretle çok iç içe olan, gerçekten popülerliği çok yüksek olan kişiler nezdinde organize olarak yürütmenin mümkün olacağını düşünüyorum. Yani kişisel marka yönetiminde iletişimi yapılacak olan ürünün büyüklüğü bence çok önemli. Benim gibi belli sektörlerde faaliyet gösteren, belli tanınırlığa ulaşan kişiler ise ancak o kategoriye ilişkin çok sınırlı bir kişi marka yönetimi yapabilmekle yekün. Ama kişi marka olarak Cristiano Ronaldo’yu ele alırsak mesela o profesyonel şekilde yönetilmesi gereken kişi markadır. En basitinden sportmen olmaktan tutun iyi görünmeye, başarılı olmaktan kulüp bağlılığına, özel hayatta yaptıklarından tutun, sosyal sorumluluk anlamında gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin Ronaldo isminin üzerine belli görsel ve sözel işaretçikler koyuyoruz biz. Bu işaretçiklerin konulmasının günümüz ortamında rastlantısal olacağını çok düşünmüyoruz herhalde. Bunu yönetmen gerekiyor. Bunu yönetmek konusunda yaptığımız tüm enstrümanlara da kişisel markanın yönetimi deniliyor. Ve herhangi bir markayı nasıl yönetiyorsan kişi markayı da öyle yönetmen gerekiyor ki soruyu Uğur Batı üzerinden sorduğunuz için oradan cevap vereceğim. Bir reklamcılık kariyerim var, üzerine marka yönetimi, akademisyenlik hali hazırda sürekli devam ediyor. Bunun için illa okulda bir pozisyon alman da gerekmiyor. Sürekli olarak üreterek, yazarak bu akademisyen çerçevesini devam ettiriyorum. Ama bunu kişisel markamı yönetmek için yapıyorum demek biraz abartı olur. Ben üretmeyi yazmayı sevdiğim için yapıyorum. Şu an mesela 3 ayrı kitap çalışıyorum. Günde ortalama 3-4 saat sürekli olarak yazarım. Bunu yaparken ortaya çıkan her şey aslında kişi markasının oluşmasına katkıda bulunuyor. Bir tarafta kitaplar var, diğer tarafta sektörel dergilerde yazdığım yazılar, bir diğer tarafta da Uluslararası bir markanın –Borsa İstanbul’un- Kurumsal İletişim Müdürü’yüm. Borsa İstanbul’a ilişkin yaptığım her şey, iş süreçlerinin kendisi –başarılı veya başarısız hiç fark etmez- yine kişi markanın oluşmasına katkıda bulunan diğer unsurlar. Açıkçası çok organize kendi markamı yönettiğimi söylemem mümkün değil. Sevdiğim işi yapıyorum. O esnada kişi markam benimle birlikte gelişiyorsa gelişiyor, olumlu veya olumsuz hiç fark etmez.

Yazarım diyorsunuz bunu meslek değil bir eylem olarak görüyorsunuz, çünkü sadece kitap yazarı değil, hikaye, reklam, fanzin, makaleler yazıyorsunuz. Peki yazma eylemine nasıl başladınız?

Yazmak gerçekten bir eylem çünkü herkes yazabilir. Ben yazarlığın profesyonel bir meslek olduğuna asla inanmıyorum. Çünkü açıkçası bir kere çok sübjektif bir konudan bahsediyoruz. Yazmak eyleminin kendisi ne yazarsanız yazın çok sübjektif. Hangi alanda olursa olsun yazmak eyleminin kendisi son derece sübjektif bir eylem olduğu için yazarlık diye bir mesleğin olabileceğini çok düşünmüyorum. Yazmak eylemi okuma yazma bilen her insanın hatta okuma yazma bilmeyen insanların bile yapabileceği bir eylem mi? Evet. Okuma yazma bilmeyen adam da başkasına not aldırarak yazdırabilir. Ve dünyanın en iyi kitaplarını oluşturabilir mi? Neden olmasın. En azından bunun aksini hiç kimse kanıtlayamaz. Bir tane örneğini vereyim. Benim şahsen açık ara en sevdiğim yazardır, Arjantinli yazar Jorge Luis Borges, bir amadır. Karısına yazdırır kitaplarını. Ve dünyanın gelmiş geçmiş en iyi yazarlarından biridir.

Diğer yandan iyi yazar olmanın da belli bir kriteri yoktur. Dünyanın en çok satan kitapları dünyanın en iyi kitapları değil sonuçta. Dolayısıyla satış bir kriter değil. Yazdığınız şeyin uzunluğu da bir kriter değil. 500 sayfalık bir kitap da yazabilirsiniz 80 sayfalık da. En son Fransız yazar Modiano, Kızım ve Ben isimli 80 sayfalık bir kitapla Nobel Edebiyat ödülü aldı. İşin garip tarafı ödülün kendisi de kriter değil. Daha 2 gün önce okudum mesela kitabı ama hiç sevmedim. Ben kısa yazma işine çok saygı duyan bir insan olarak 80 sayfalık bir kitap Nobel almış, nasıl bir kitap acaba diye merak ettim ve daha yeni okudum. Büyük hayal kırıklığına uğradım. Çok zayıf bir hikaye olarak geldi bana. Demek ki ödül de bir kriter değil. Kısacası yazmak sadece bir eylem. Bunun üzerinden para kazanan insanlar yazarlık benim mesleğim diyebilir, bir başkası bir sanat alanı diyebilir. Diğer bir yandan burada başka bir tartışma da ortaya çıkıyor. Soru: yazarlar sanatçı mıdır? Bir heykel ortaya çıkarmak, resim çizmek sanattır da son derece yoğun kurgu yaptığın, fantastik öğeler kattığın, karakterler çizdiğin kısacası bir yaratım süreci olan bu eylem neden sanat değildir? Mesela ben baya kurgu unsurları kullanıyorum kitaplarımda. Evet bunlar iş kitabı ama bildiğiniz hikayeleştirmeler var, analojiler var. Reklamın Dili’nde üst gerçekliği anlatırken az önce söylediğin Borges’in doğu masallarından örneklerle anlattım. Yani baya bir kurgu unsuru var. O zaman bir iş kitabı kurgu unsuru olamaz mı? Olur. Dolayısıyla eylemin kendisi son derece tartışmalı.

Sorunun ikinci kısmına gelecek olursam. Yazmaya nasıl başladım? İçimde bir tutkuymuş ki daha lise yıllarından itibaren fanzinlere yazmaya başladım, metalcilerin takıldığı Kadıköy Akmar’da. Fanzinler meşhurdu o zaman, underground edebiyat… Sonrasında üniversite yıllarında yaratıcı yazınla daha çok ilgilenmeye başladım. Dersler aldım. Mesela Murathan Mungan’dan ders aldım, Orhan Pamuk ve Hilmi Yavuz’dan ders aldım. O yıllarda kafamda daha da çok yazı tutkusu gelişti. Sonra reklam yazarlığıyla işin içine girmiş oldum. Sonra akademisyenlik devreye girdi, orda devam ettim. Kendime bir planlama yaptım. Dedim ki aklımda kitaplar var 2009 yılından itibaren seri halde onları çıkartmaya başlayacağım. 2010 yılında çıkarmaya başladım. En sonra Stratejik Marka Yönetimi benim altıncı kitabım oldu. Ardından şu anda yayına hazırlanan Tüketici Davranışları diye bir başka kitabım var. Aynı zamanda sekiz ve dokuzuncu kitaplar da hazır. Bir tanesi nöropolitik konusunda olacak. Dünyada yazılmış o konudaki ilk kitap… Orhan Erdem ile birlikte çalıştık. Çok da ilham verici bir kitap oldu. İsmini de söyleyeyim “Ben Bilmem Beynim Bilir”. Oy verme davranışı ve biz zavallı seçmenler konusunda. 2 aya kadar çıkacak büyük ihtimalle. Aslında bir seri olacak. 3 kitap arka arkaya çıkacak. İlki bu kitap… Kitabın içinde beyin biliminden başlayıp aklınıza gelebilecek karar vermeye ilişkin birçok şey olacak. İnsanlar neden aptalca kararlar verir? Kararları verirken neden gaza geliriz? Yatırım kararlarını nasıl veririz? İşin içinde davranışsal finans da var çünkü. Oradan başlayıp oy verme davranışına; sürü psikolojisi, partizanlık, otoriteye karşı tutum, güç karşısındaki eğilme, çeşitli psikolojik sendromlar. 80 konu başlığı altında 80 ayrı konu var. Ayrıca Türkiye’ye yeni girmiş Neuro Discover ile anlaştık. Şu an deneyler devam ediyor. Gerçek deneklerle oy verme davranışlarına ilişkin bir test yapıyoruz şu an. Onların sonuçları da kitabın içinde olacak. Bu ilk kitap. İkinci kitap yine bir nöropazarlama kitabı olacak ama bu sefer tamamen nöropazarlama… Tüm nöropazarlama enstrümanlarını inceleyeceğimiz bir kitap. Bu konuda çok iddialı olabilirim. Sadece Türkiye’de değil dünyada da yazılmış nöropazarlama konusunda en iyi örneklerden biri olacak. Bu da ortak yazarlı bir kitap. Anadolu Üniversitesi’nden Özgül Dağlı ile çalıştık. Üçüncü kitap da daha çok entellektüel alanda var olan rüşvetin nöropsikolojisi, aşkın nöropsikolojisi gibi çok enterasan konu başlıklarını içeren bir kitap olacak. Bu şekilde 3 kitap muhtemelen altışar ay arayla çıkacak.

Klasik bir soru, reklamcılık sektörüne girişiniz nasıl oldu?

Tamamen tesadüfen oldu. Hiç aklımda böyle bir şey yoktu. Boğaziçi Üniversitesi’nde okuyordum. Bir arkadaşım Etiler’de bir reklam ajansı görüşmesine gidiyordu. “Sen de gelir misin benimle” dedi. Gittik ajansa. Arkadaşım kendisini staja alacak kişiyle görüşüyor. Adam acayip kötü bir tablo çizdi. “Gecesi yok, gündüzü yok, mahvolacaksın, seni çok çalıştıracağız bir de az para vereceğiz, ister misin çalışmak” dedi. Arkadaşım da “istemem tabi ki” dedi. Arkadan ben kısık bir sesle “ben isterim” dedim. “Tamam sen gel o zaman” dedi adam. Abartısız bu şekilde girdim. Sonra o ajans bu ajans derken 2001’e kadar çalıştım. Ardından 2001’de Telsim’e girdim. 2,5 yıl kadar orada marka uzmanlığı yaptım. Sonrasında da 5.5 yıl kadar Yeditepe Üniversitesi’nde devam ettim. Sonra Gode İstanbul’a girdim ve 3 yıl Kreatif Direktör olarak çalıştım. Ardından tekrar Yeditepe Üniversite’sine döndüm. Ve marka danışmanlıklarına devam ettim. Son 2.5 senedir de Borsa İstanbul’dayım.

İMKB’den Borsa İstanbul’a dönüşüm sürecini kurumsal iletişim açısından değerlendirirseniz bu süreçte en önemli çalışmalar neler oldu?

İMKB Türkiye’nin en güçlü markalarından biriydi. Şöyle düşünün İMKB lafını Türkiye’de herhalde duymayan hiç kimse kalmamıştır. Çünkü her haber bültenin, her gazetenin bir parçası. Dolayısıyla 27 yıllık kült bir markanın (Diğer yandan rekabette de tek, ülkedeki tek borsa olmasından dolayı.) marka adını sabitlemek bile son derece zorlu bir süreç. Öyle olacağını da tahmin ediyorduk. Ama şükür ki orada çok doğru adımlar attık. Medya ilişkilerini doğru geliştirdik. Kuruma taşıdığımız yeni yüz hem gelenekselliği hem modernliği yansıttı. Çünkü dünya markası olması gibi de bir hedefimiz vardı. Sonuçta şu an son araştırma raporlarına göre Borsa İstanbul’un marka bilinirlik düzeyi %97’ye çıkmış. İMKB’yi hatırlayanların oranı %30’ların altına inmiş. Yani ortada ciddi bir başarı var. Tahmin ediyorum ki Türkiye’nin en çok medya yansıması alan kurumuyuz (bunu tam olarak ölçen bir kurum yok). Yıllık emsal geri dönüş oranlarımız 2013’de 254 milyon dolardı. Dolayısıyla hem kurum kimliği değişimi, bunun kitlelerde yansıması, kurumun daha büyük algılanması, yatırımcı tabanındaki gelişmeler, kurumsal pazardaki gelişmeler, Borsa İstanbul’un ilgilendiği diğer art alanlar, İslami finansın gelişimiyle ilgili çalışmalar, Dünya Bankası’yla kurulan ortaklıklar… NASDAQ Projesini mesela Türkiye’de çok az duymayan insan kaldı. Yani bütün bir çerçeve olarak bakıldığında Borsa İstanbul için bu 2 senelik çerçeve çok başarılı geçti. Marka iletişimi açısından da çok iyi sonuçlar aldık. Ve enteresan ki çok büyük bütçe kullanımları da yapmadık bunun için. Daha çok medya için malzeme yaratarak ilerlemeye çalıştık. Medya da çok destek oldu. Onlara da teşekkür etmek lazım. Bence anlatılacak çok başarılı bir örnektir. Kriz iletişimi açısından inanılmaz şeyler yaşıyoruz, ülke ortamını düşündüğümüzde. Bu süreçleri başarıyla geçtik. Bence çok başarılı bir markalaşma örneği. Umarım siz de öyle düşünürsünüz.

Bir yazınızda “reklam korkunç etkilere sahip sihirli bir şey midir?” diyorsunuz. Öyle midir gerçekten de?

Yani aslında ne abartmak lazım ne de küçümsemek lazım. Reklamı da sadece reklam olarak değerlendirmemek gerekiyor. Reklam arkasına sosyolojik alandan, kültürel alandan, ekonomi-politik alanından birçok unsuru alan, insanların hayat tarzlarını gerektiğinde oluşturan gerektiğinde taklit eden, günlük tüketim alışkanlıklarını belirleyen çok önemli bir faktör. Biz reklamdan etkileniyoruz desek de demesek de reklamın ciddi etkileri var. Ben reklamdan etkilenmem diyen insanlar genellikle sığ bir görüşü temsil ediyorlar. Toplumun genelinin görüşü şu: ben reklamdan etkilenmem çünkü ben reklamını gördüğüm bir ürünü satın almam. Zaten reklam sizden böyle bir şey beklemiyor. Aa bir reklam gördüm ürünü satın aldım dediğiniz şey ancak şu durumlarda gerçekleşebilir.

1- Zaten böyle bir ihtiyacınız vardır. TV’de onu görürsünüz. Gereksinimle aksiyon birleşir, gidersiniz satın alma yaparsınız.

2- Çok ciddi bir fiyat indirimi vardır. Beklersiniz, benim için doğru fırsat bu dersiniz, gidersiniz satın alırsınız.

3- Uzun zamandır beklediğiniz bir ürün çıkacaktır. Reklamda görürsünüz bayilerde diye, gidersiniz satın alırsınız.

Ama bakın bunların arkasında bile markalaşma enstrümanları var. O ürün indirime girdiğinde o markanın senin için değerli olması lazım. Bunu yaratan ne? Reklamlar. Sen zaten tüketiyorsundur. O sürecin içine yeni halkalar ekler. Tüm satın alma mecralarında tüketicinin elini senin markana götüren pazarlama iletişimi unsurlarının tümünün yarattığı etkidir.

Ben şunu da saçma buluyorum. “İşte reklam yaptık satışlarımız şu kadar arttı” Pazarlama İletişimi mekanizması böyle işlemiyor.

Stratejik Marka Yönetimi kitabında bahsettiğiniz gibi yeni nesil pazarlama dinamikleri yeni kurallar getiriyor. Bu kurallar sizce pazarlamayı nasıl etkiliyor?

Bir kere her arz gereksinimini kendi yaratır. Burada da böyle bir durum söz konusu. Yeni pazarlama enstrümanlarının hepsine gereksinim var. TV izlenme oranlarının özellikle gelişmiş ülkelerde kümülatif düştüğü dönemler yaşıyoruz. Dijital teknolojiler sizi her yerde yakalıyor. Dünya artık bir nevi reklam makinası. Bu makina sürekli reklam üretiyor. Biz de ona sürekli maruz kalan zavallı insanlarız. Geçenlerde Atina’daydım. Atina sokaklarında çok az reklam olan bir yer. Özellikle İstanbul’la karşılaştırıldığında. Orayı görünce biz nasıl bir reklam bombardımanı altındaymışız dedim. İstanbul gerçekten dünyanın tüketim cennetlerinden. Dolayısıyla adamı sadece TV karşısından yakalayamıyorsan, ya da yakalıyor olsan bile Türkiye’de yüzlerce kanal var. Onların arasında senin reklamını kim görecek? Tüketiciyi TV karşısında yakalaman da yetmiyor.

Yeni pazarlama enstrümanlarının hepsi tüketiciye ulaşmada karşılaşılan gereksinimlerden doğmuştur. Bu gereksinimleri de hakkıyla yerine getirmektedir. Salt reklamın etkisinin yıllar geçtikçe çok azaldığını düşünüyorum ama pazarlama iletişimi enstrümanlarıyla birlikte örülmüş iletişim etkisinin aksine arttığını düşünüyorum. Tam olarak böyle bir durum söz konusu.

Enneagram kitabınızda bahsettiğiniz kişilik tiplerini markalarınıza da uyguluyor musunuz? Mesela Borsa İstanbul hangi kişilik tipine girer?

Aslında kişilik profillemesini bilen herkes için markaların da bir kişilik profili vardır. Marka kişiliği kavramı da zaten burdan yola çıkıyor. Dolayısıyla isteseniz de istemeseniz de marka kişiliğini siz zaten oluşturuyorsunuz. Bunu sizin kategoriniz, markanızın özelliği, iletişim yaptığınız hedef kitle unsurları belirliyor. Borsa İstanbul’a bir kişilik belirlemeye çalışsak ben çok net olarak 5 numaralı kişilik tipi derim. Çünkü analitik, araştırmacı, gelişmeye açık…

Yaklaşmakta olan bir kriz olduğu söyleniyor. Markalar böyle bir krizden en az zararı görmek için sizce neler yapmalı?

Bu soru bile bence tehlikeli bir soru. Bence bu soruyu sormak için çok erken. Çok daha izlememiz gerekiyor. Ben doğrudan böyle bir söylemde bulunamam. Kimse de bulunamaz. Ve bu çok kötümser bir bakış açısı. Kriz dediğiniz şey çok büyük bir şey. Söylentisi bile çok ürkütür. Gerçekten çok emin olmadığınız sürece kriz psikolojisine girmemek lazım. Gerekli tüm hazırlıkları yapıyor olmanız lazım, o ayrı. Ama ülkelerin, markaların kendilerine has her daim karşı karşıya gelebilecekleri kriz unsurları vardır. O yüzden kriz iletişimi hazırlarsınız. 2015 yılının Türkiye için çok parlak olacağını söyleyen çok ciddi bir piyasa ortamı da var. bunu da düşünmek lazım.

Markalar için her daim kriz potansiyeli ve fırsat potansiyeli vardır. Hatta buna ilişkin rahmetli Ünsal Oskay’dan çok değerli bir anekdot anlatarak bağlayayım konuyu. Batı Roma İmparatorluğu asıl ihtişamlı dönemini 1. Roma İmparatorluğu zamanında yaşamaz. Halbuki herkes öyle bilir. 2. Roma İmparatorluğu o kadar zor durumdadır ki hazine ölmüş, üretim yok, sosyal karışıklıklar var ve artık imparatorluğu ayakta tutmak için kendi ayanlarına (valilerine) rüşvetler vermek zorunda kalmış. İsyan etmesinler, kendilerine bağlı kalsınlar diye rüşvet gönderiyor. Sonra şöyle bir ihtiyaç fark edilmiş. Bu adamlara sürekli rüşvet yetiştirmek için daha büyük gemiler inşa etmeye başlamışlar. Sonra gemi sanayi o kadar gelişmiş ki dünyadaki diğer devletler Roma’dan gemiler satın almaya başlamış. Bu yüzden daha fazla gemi inşa etmeye başlamışlar. Ayrıca deniz taşımacılığından da olağanüstü paralar kazanmaya başlamışlar. büyük gemiler inşa edebildikleri için bir yandan büyük askeri gemiler de inşa etmeye başlamışlar. Diğer yandan da zenginleşmişler, hem de askeri olarak çok güçlenmişler ve asıl Roma’nın ihtişamlı dönemi bu dönemdir. Yani krizin fırsata dönüştüğü bir alan.

Sonuç olarak kriz söylemleri için çok erken. Bunları söylemek de çok tehlikeli. Bu demek değil ki tedbirli olmamıza gerek yok. Tüm markaların buna hazırlıklı olması gerekiyor.

Pazarlamasyon.com Yönetici Ortağı - Pazarlama da örgütlenmektir!

Bir Cevap Yazın

Yılbaşı Hediye Alışverişi Araştırması Yayında 0

Twentify Araştırma Şirketinin yaptığı yılbaşı araştırmasını sizlerle paylaşıyoruz.

Türkiye’deki tüketicilerin ne kadarı bu yılbaşında çevresindekilere hediye alacak, kimlere hediye alınacak, alışverişler nereden ve neden gerçekleştirilecek ve alışverişe ne zaman başlanacak? Tüm bu soruların cevabını araştırmamızda bulabilirsiniz.

Bu sorulara hızlı yanıtlar bulmak adına, markalar ile gerçek tüketicileri bir araya getirdiğimiz Bounty platformumuz üzerinden, 4 saatte tamamlanan ve 500 tüketiciye ulaştığımız bir mobil araştırma gerçekleştirdik. Araştırmanın cevaplarını, katılımcıların yaş, cinsiyet demografik bilgilerine ve SES gruplarına göre analiz ettik. (Araştırma tüketicilere açılan 9 soruluk mobil anket ile gerçekleştirildi.)

Sizin için, araştırmanın kısa bir özetini ve bazı ana başlıklarını derledik. Eğer hazırsanız, Türkiye’nin bu yılki yılbaşı hediye alışveriş tercihlerine ve davranışlarına göz atalım.

Türkiye’deki her 5 kişiden 4’ü, bu yılbaşında hediye alacak.

Tüketicilere hediye alma tercihlerini sorduğumuzda, %78.86’sı bu yıl çevrelerindeki en az bir kişiye hediye alacaklarını, %21.14’ü ise kimseye hediye almayacaklarını belirttiler.

Satın alma gücü düştükçe, hediye satın almama oranı doğru orantılı olarak düşmese de, trende baktığımızda bir düşüş gerçekleştiğini görüyoruz. A grubunda hediye almayacağını belirten tüketici oranı %19.30’ken, B grubunda bu oran %21.31, C1 grubunda %18.31, C2 grubunda %15.65, D grubunda %24.53, E grubunda ise %36.36.

Bu yılbaşında en çok aileler ve sevgililer sevinecek.

Hediye alacak tüketicilerin kimlere hediye alacaklarına göz attığımızda, %70.83’ünün ailelerine, %39.83’ünün sevgililerine, %36.92’sinin arkadaşlarına hediye alacaklarını görüyoruz. Bu resimde, iş arkadaşlarına hediye alacakların oranı ise, yalnızca %15. Bu konuda biraz üzülebiliriz.

Türkiye ortalama 3.44 hediye poşeti taşıyacak.

Tüketicilere kaç hediye alacaklarını sorduğumuzda, ortalama 3.44 hediye alınacağını görüyoruz. Bu oranın satın alma gücüyle olan korelasyonuna göz attığımızda ise, şaşırtıcı veriler gözümüze çarpıyor. Kişi başına en çok satın alma yapan ekonomik gruplar 3.7 ile C1 ve C2 grupları, ardından 3.6 ile B grubu ve 3.3 ile A grubu olacak; E grubunda bulunan tüketiciler ise 2.3 hediye alacaklar.

Alışverişlerin gözdesi, AVM’ler ve e-ticaret.

Hediye alacak tüketicilere hangi kanallardan hediye alacaklarını sorduğumuzda, %64.82’sinin AVM’lerdeki mağazalardan, %39.12’sinin ise internet sitelerinden alışveriş yapacaklarını görüyoruz. Bu oranların yanında, çarşılar %22.27’de, alışveriş pasajları ise %19.15’te kalıyor. Çok mağazalı firmaların, AVM’deki mağazalarına yapacakları pazarlama yatırımlarının dış noktalardaki mağazalara göre daha etkili olacağını söyleyebiliriz.

Ana tercih etmenleri, ürün markaları ve promosyonlar.

Özel dönemlerdeki promosyonların satın almayı nasıl etkilediğini geçmiş satışlarımızdan hepimiz biliyoruz. Bu yılbaşı sezonunda, tüketicilerin %41.69’u için ürünlerin markaları, ve %32.20’si için promosyonlar belirleyici etmenler olacaklar. Bu etmenler dışında, fiziksel mağazaların e-ticaretle rekabetinde önemli olacak etmenler neler olabilir dediğimizde, tüketicilerin %31.31’inin ürün çeşitliliğine ilgi gösterdiğini ve %23.94’ünün mağazanın markasına önem verdiğini görüyoruz.

Promotörler, tüketicilerin %27’si için satın almaya oldukça etkili.

Tüketicilerden mağaza içi promotörlerin satın almaya etkilerini puanlamalarını istediğimizde, %26.92’si promotörlerin bulunmasının satın almalarına oldukça büyük etkisi olduğunu belirtiyorlar. 9 ve 10 skorları promotör etkisinin en yüksek olduğu skorlar olarak alınmıştır.

Satın alma gücü düştükçe, promotör etkisinin arttığını görüyoruz. A grubunda promotörlerin etkili olacağını düşünen tüketicilerin oranı %14.89 iken, bu oran B grubunda %22.92, C1 grubunda %24.14, C2 grubunda %28.87, D grubunda %30, E grubunda ise %28.57 oranında.

Satın alma gücünün düşüşü ile artan promotör etkisi, bize birim harcamanın daha değerli olduğu düşük segmentlerde, tüketicilerin satın alma için iknaya ihtiyaç duyduklarını gösteriyor. Bu segmentleri hedefleyen markaların promotör bulundurmaları, satışlara pozitif etki sağlayacaktır.

En çok giyim ürünleri ve hediyelik eşyalar tercih edilecek.

Hediye olarak, tüketicilerin %58.08’i üst giyim ürünleri, %46.99’u ise hediyelik eşyaları satın almayı tercih edecekler. Bununla birlikte, tüketicilerin %32.67’si elektronik ürünler hediye alacaklar. Peki, elektronik ürünlerin genel hediyeler arasında kırılımları nasıl değişiyor?

Türkiye’nin %10.25’i hediye olarak küçük ev aletlerini tercih edecek, %7.55’i bilgisayar, %3.93’ü ise akıllı telefon alacaklar. Bunun dışında kalan elektronik ürünler %3.39 oranında tercih edilecek.

Türkiye’nin %36’sı, alışverişine yılbaşına 1–2 hafta kala başlayacak.

Hediye alışverişi gerçekleştirecek tüketicilere alışverişlerini ne zaman gerçekleştireceklerini sorduğumuzda, %35.79’unun yılbaşına 1–2 hafta kala hediye alışverişlerini gerçekleştireceğini görüyoruz. Bununla birlikte, tüketicilerin %28.55’i yılbaşı haftasında, %20.25’i 2–3 hafta kala, %15.42’si ise 3–4 hafta kala gerçekleştirecekler.

Bu durum, büyük mağaza trafiği ve cirolarının yılbaşı öncesindeki 2 haftada gerçekleşeceğini, dolayısıyla markaların mağazalarda stok/uygulama/promosyon denetlemeleri gerçekleştirerek, servis kalitelerinin düşük olduğu noktalarda anlık aksiyonlar alabilmesine ve satışlarını artırabilmelerine imkan sağlıyor.

Türkiye’nin %57’si, hediye alışverişini tek seferde gerçekleştirecek.

Hediye alacak tüketicilerin hediye alışverişlerini nasıl yapacağını sorduğumuzda, %56.72’sinin alışverişlerini tek seferde gerçekleştireceğini görüyoruz. Bu davranış, markaların mağaza içi yaratılan o ayak trafiğini kaçırmamaları gerektiğini gösteriyor — çünkü alışveriş yapacakların bir mağazada satın almaya dönüşmemesi, başka bir mağazada dönüşeceği anlamına geliyor. Bu durum da, rekabette kaybedilen bir müşteri/bir satın alma anlamına geliyor.

Bununla beraber, Türkiye’nin %27.01’i hediye alışverişlerini 1–2 haftaya yayacaklarını, %9.21’i 2–3 haftaya yayacaklarını, %7.06’sı ise o aya yayacaklarını belirttiler.

Hediyeler üzerine anlık karar veren tüketiciler ile karşı karşıyayız.

Markalar için pazarlama her geçen gün daha da zorlaşıyor. Tüketicilerin yaşamlarındaki öncelikler, bütçelerindeki değişimler ve karar verme süreçleri, bu zorlaşmayı sağlayan ana etmenler. Hediye alışverişi gerçekleştirecek tüketicilere hediye alışverişlerini gerçekleştirmeden önce araştırma yapıp yapmadıklarını sorduğumuzda, %48.93’ünün, mağazaya gittiklerinde karar verdiklerini görüyoruz.

Bununla beraber, tüketicilerin %28.75’i 1–2 hafta önceden, %10.84’ü 2–3 hafta önceden, %11.48’i ise 3–4 hafta önceden hediye araştırmaya başlıyorlar.

Araştırma Künyesi

Araştırmaya %50’si kadın, %50’si erkek 500 kişi katıldı. Katılımcıların %43.20’si 18–24 yaş arasında, %41.60’ı 25–35 yaş arasında, %9.40’ı 36–44 yaş arasında, %3.20’si 45 yaş üstü ve %2.60’ı 18 yaş altındaki tüketicilerden oluşuyor. Coğrafi dağılıma göz attığımızda, katılımcıların %40.60’ı Marmara Bölgesi’nden, %17.60’ı İç Anadolu Bölgesi’nden, %11.20’si Ege Bölgesi’nden, %11.20’si Akdeniz Bölgesi’nden, %19.40’ı ise diğer bölgelerden katılım gösterdi.

Sosyoekonomik durum dağılımına göz attığımızda ise, katılımcıların %11.40’ı A, %24.40’ı B, %28.40’i C1, %23’ü C2, %10.60’ı D, %2.20’si ise E gruplarında bulunuyorlar. Katılımcı cevapları Türkiye temsiliyeti gösterilmesi adına ağırlıklandırılmıştır.

SOR’UN Sivil Toplum Kuruluşları Destek Programını Başlattı 0

Chat botları kullanarak şirketler ve müşterilerin iletişimlerini düzenli bir şekilde ilerlemesini sağlayan SOR’UN, şimdi de platformda sivil toplum destek programını başlattı. Bu program ile sivil toplum kuruluşları platformda bulunan SOR’UN Chat, Social ve Help ürünlerini kullanabilecek.

2015 yılında kurulan SOR’UN geçen iki yılda platformda 10 farklı markaya 15 chat botla hizmet vermeyi başardı ve platform üzerinde 750 bin civarı konuşma gerçekleştirildi.

SOR’UN / Sivil Toplum Kuruluşları Destek Programı

SOR’UN olarak Sivil Toplum Kuruşları Destek Programını başlattık. Bu program çerçevesinde Sivil Toplum Kuruluşları SOR’UN Chat, Social ve Help ürünlerini tüm süreçlerinde kullanabilecek. Bu desteğimizi ilk olarak Türk Eğitim Vakfı ile başlattık. Onların da platform hakkında görüşlerini rica ettik. Aşağıda yorumları bulabilirsiniz.

TEV SOR’UN Açıklaması

“Çağımızın gerçeği internet devrimi ve dijital platformların kullanımı nasıl bireyler ve markalar için hızlı ve köklü değişimler yaratıyorsa sivil toplum kuruluşlarını da yeniden şekillendiriyor. Online platformlar aynı anda birden fazla kişiye hızlı ve az maliyetle ulaşmak gibi önemli avantajlar sağlıyor. SOR’UN platformu ile vakfımıza sunulan ‘’canlı destek’’ uygulaması bunun en güzel örneklerinden biri. SOR’UN, ayrıntıları iyi düşünülmüş, ara yüzleri oldukça estetik ve kullanıcı dostu olan, raporlama anlamında tüm ihtiyaçlara cevap veren çok kullanışlı bir uygulama. Bursiyerlerimize, bağışçılarımıza ve vakfımızla çift yönlü iletişim halinde olmak isteyen kişilere tek bir çatı altında hizmet verebiliyoruz. “SİZ SOR’UN BİZ CEVAPLAYALIM” mottosu ile sunduğumuz bu platform, kendimizi tam anlamıyla ifade edebilmemizi ve hedef kitlemize güncel olanı ulaştırmamızı sağlıyor. Vakfımız kadar diyalog sağladığımız kişiler de bu sinerji ile kendilerini en iyi şekilde ifade edebilme fırsatı bularak sorularını açıkça sorabiliyorlar. Faaliyetlerimize ve kurumumuza katma değer yaratan bu uygulama için çok teşekkür ediyoruz.” 

Yeni SOR’UN Ürünleri

SOR’UN Chat, Social & Help SOR’UN olarak kanal sayımızı arttırmaya devam ediyoruz ve yeni entegre kanallarımızı 2 yeni ürün olarak iş ortaklarımızın kullanıma sunduk.

SOR’UN Social & SOR’UN Help: SOR’UN Social iş ortaklarımız bundan sonra Facebook, Twitter ve Instagram kanallarındaki kullanıcı yorum ve taleplerini SOR’UN üzerinden yapabilecek. Sosyal medya kanallarına ek olarak SOR’UN Help ile ise sitelerinde yer alan iletişim formlarını ve e-posta kanallarını da SOR’UN’a entegre edebilecekler. Bunun yanı sıra bu süreçleri SOR’UN AI altyapısı ile entegre edip, mevcut operasyonlarına göre daha hızlı ve daha az maliyetle gerçekleştirebilecekler. Bu iki ürün ile ilgili tüm özellikleri yenilediğimiz internet sitemiz www.sorun.com.tr adresinden inceleyebilirsiniz. Sorularınız için bizimle bu sitede yer alana SOR’UN WebChat üzeriden iletişime geçebilirsiniz

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup
 

ERKEN
KAYIT FIRSATI


Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Orada Olmalıyım

Sektörü buluşturan etkinlikte siz de yerinizi ayırtın!
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup Intelligence

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link








Önümüzdeki yıllara
damgasını vuracak
trendleri derledik.
Raporu İndir

*Ücretsizdir.
close-link


 

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link