Türkiye Cips Pazarına Genel Bir Bakış 2

Türkiye’de önceleri cips denince akla lider iki firma olan Uzay Gıda ve Kar Gıda gelirdi. 1986’da kurulan Uzay Gıda, iki yıl içinde hisselerinin %50’sini, 1993’te de tamamını Frito Lay’e devretti. Cips pazarında bir diğer Türk oyuncu olan Kar Gıda ise 2002’de Kraft tarafından satın alındı ve pazar yabancı üreticiler tarafından domine edildi. O dönemde bir de Pringles’ın pazara girmesiyle pazarın %90’lara yakın oranı bu 3 firma tarafından yönetilir hale geldi. Yabancı yatırımcılar, Türk markalarının piyasa hakkındaki ön yargıları, endişeleri yıkıp gerçek potansiyelinin anlaşılmasını sağlamasının ardından koşarak Türkiye’ye gelmelerinin en büyük sebebi tabii ki Türkiye’nin genç ve atıştırmalık tüketimine yatkın nüfusu ile, cips pazarının gelişmiş pazarlara göre kişi başına tüketimde vaat ettiği büyük getirilerdi.

2004 yılında yaklaşık 233 milyon dolarlık Türkiye cips pazarı 2012 yılında 800 milyon doları geçerek, %300’ün üzerinde bir büyüme oranıyla beklentileri boşa çıkarmıyor. Aynı zamanda 2004’te 400 gram olan kişi başına cips tüketimi de şu anda 1 kg’ı yakalamış durumda. Fakat bu büyüme dahi, pazarın hala Avrupa’da ki 4-5 kg ve ABD’deki 9 kg’lık tüketimin oldukça altında seyretmesinin önüne geçemiyor. Yani pazar hala büyük oranlarda büyümeler vaat ediyor markalara.

Cips Pazarının Oyuncuları

136319 copy

Pazarda %70’in üzerinde bir paya sahip olan Frito Lay; Doritos, Lay’s, Ruffles, Cheetos markaları ile pazarda rakipsiz bir görüntü çiziyor. Hatta Frito Lay, pazarda kendi markalarını rekabet ortamına sokarak, ürünlerini yeniliyor, geliştiriyor. Frito Lay ile rekabet etmeye çalışabilen tek şirket Kraft’ın sahibi olduğu Patos, Cipso ve Çerezos markaları. Fakat şirketin tuzlu çerezler pazarına değil de daha çok şekerleme ve sakız pazarında ki ağırlığı sebebiyle bu markalar potansiyellerini ortaya çıkaramıyorlar. Son günlerde de zaten tuzlu çerezler kategorisindeki markalarının tamamını, Doğuş Çay markasının da sahibi olan Doğuş Grup’a devretti. Bu satın alma pazara bir Türk oyuncunun tekrar dahil olması anlamına geliyor. Aksaray’da üretim için bir fabrika kuran Doğuş Grup, Frito Lay’e dişli bir rakip olacaklarını ve Orta Doğu pazarında büyüme hedeflerinin olduğunu belirterek, “Ülkemiz adına değer yaratacak bir alım gerçekleştirdik. Cips yatırımlarımız sürecek.” diyerek bu kategori de iddialı olduklarını gösteriyor.

Bu iki oyuncunun dışında daha farklı bir segment de boy gösteren Pringles, pazarda premium ürün olarak konumlanıyor. Bu sebeple pazar payı düşük olsa da markanın sağladığı getiri yüksek. Büyük oyuncuların dışında kalan yerli üreticiler arasında ise, Seykar Gıda’nın Peritos ve Nazlı Gıda’nın cep çerezi olarak tanımlanan Dabi Dabi mısır çerezi süpermarketler dışındaki perakende noktalarında sessiz bir şekilde büyüyorlar. Gesa Gıda’nın ise Cornitos, Patitos, Rulito ve Punto markaları da pazarda yer alan ürünlerden. Süpermarketler dışında satılan bu markalar özellikle Afrika, Orta Doğu ve Türk Cumhuriyetleri’ndeki ihracat performanslarıyla dikkat çekiyorlar. Bu markalar dışında sadece BİM marketlerinde satılan Star Krak, Party ve Patito markaları da pazarda hatırı sayılır oyunculardan.

Cips Pazarı’nda Tüketim Alışkanlıkları

Türk halkı atıştırmalık tüketiminde dünyada kendisine ön sıralarda yer buluyor. Fakat halkımızın atıştırmalık tüketimi daha çok evde üretilen kek, börek, kurabiye gibi yiyecekler bu alışkanlığın büyük kısmını oluşturuyor. Dolayısıyla paketli atıştırmalık pazarımız, toplam atıştırmalık potansiyeline göre düşük bir oranla yer alıyor. Buna ek olarak da Türk tüketiciler milli damak tadına oldukça düşkünler ve bu sebeple cipslerde de bu baharatları, aromaları tercih ediyorlar. Ayrıca patates cipslerinin doğal patates kızartmasının yerine tercih edilmemesi ve yapay bir cips olarak algılanması nedeniyle pazar özellikle patates cipsleri kategorisinde büyümekte zorlanıyordu. Bu bariyerleri aşmak için oldukça büyük çaba sarf eden Frito Lay, pazarı büyütme adına gerçekleştirdiği Doritos’un AlaTurca ve Lay’s’in Ayşe Teyze’nin baş rolde olduğu Doğal Patates Cipsi kampanyaları tamamen pazara lokal dokunuşlar ile alışkanlıkları değiştirmeye yönelikti ve yazının başında bahsettiğimiz rakamlarda bu kampanyaların başarısını ortaya koyuyor.

ayse_teyze

Bahsettiğimiz iki kampanya ve cipslerde yerel tatların aroma olarak kullanılması ile büyüyen pazardaki araştırmalar, aynı zamanda gençlerin tükettiği bir ürün olan cipsin yavaş yavaş orta yaşlı tüketiciler tarafından da tercih edildiğini ortaya koyuyor. Patates cipsi ve mısır cipslerinin 16 yaşından 50 yaşlara kadar olan büyük bir yaş aralığında tüketicisi bulunuyor. Mısır çerezi olarak pazarda yer alan Cheetos ve Çerezos gibi markaların başı çektiği segment de, daha çok 8-13 yaş grubundaki tüketicilere hitap ediyor. Zaten çoğunlukla çizgi kahramanlar ile gerçekleştirilen kampanyalar da, çocuklara odaklı bir stratejinin ürünü.

Cips Pazarının Önündeki Küçük Engeller

Cips pazarındaki bu parlak rakamlara ve tüketim alışkanlıklarının pozitif yönde değiştirilmesine rağmen şu andaki en büyük dezavantaj fiyatlar. Fiyatların yüksek olarak seyretmesinin en büyük sebebi ise reklam giderleri olarak göze çarpıyor. Satış rakamları, reklam ile oldukça bağlı bir grafik çizdiğinden, reklamlara ayrılan pay ile satışların artması aynı oranda seyrediyor. Bu sebeple de reklamlardan vazgeçmek, satışların direk olarak olumsuz yönde etkilenmesine sebep oluyor.

Diğer bir dezavantaj ise tüketicilerin cips ve benzeri ürünlerde aynı tatları kanıksaması ve yeni tatlar araması. Bu sebeple cips üreticileri sık sık yeni tatlar, yeni ürünler piyasaya sunmak zorunda kalıyorlar. Geçmişten bu güne piyasaya sunulan onlarca tat var, hatta dönemlik olarak çıkarılan tatlar ile tüketicilerin eski tada karşı olan bıkkınlığını kırıp, tekrar eski tada geri dönmesi sağlanıyor. Tatlara ek olarak, yağlı ürünler olarak cipsler toplumda sağlığa zararlı olarak algılanıyor. Bu da tüketimi tehdit eden diğer unsurlardan biri. Ancak az yağlı üretilen, fırınlanan cipsler ile pazar bu endişelere de kayıtsız kalmıyor.

Bu dezavantajlar şirketlerin üstesinden gelebileceği, pazarda önemli engellemelere sebep olacak bariyerler değil. Bu sebeple de gelecek yıllar da pazarda yeni oyuncuların yer alacağı, özellikle yerli üreticilerin atak yapması bekleniyor. Markalaşma konusunda yeni atılan adımlar sayesinde, yerli üreticiler de büyük oyuncular ile baş edebilecek noktaya tekrar çıkabilirler. Zaten şu anda pazardaki oyuncuların tarihinde hep Türk üreticiler mevcut ve Türk üreticilerinin başarısı en başından kanıtlanmış durumda. Doğuş Grup’un da atağı ile pazar yeni rekabetlere gebe, ve bu durumdan tabii ki yine tüketiciler ve ülkemiz karlı çıkacaktır.

İnternet yayıncılığı, içerik yönetimi üzerine çalışmalar yapar.

2 Comments

  1. Bim den almış olduğum iki adet “patito” marka sade cips sanki kurutulmadan paketlenmiş gibiydi kısaca yumuşaktı.
    Bunu insan yiyecek sayın yetkililer, bunlar paketlemeye gelene kadar hiç kimse bu ürünü kontrol etmiyor mu? Aldığınız gıda mühendisleriniz asgari ücretten mi çalıştırıyorsunuz ki bu kadar dikkatsiz üretim yapıyorlar.

    Ben bir daha Bim den “patito” markalı cips almayacağım.

  2. Turkiyede olmazsa olmaz sayilabilecek promosyon uygulamalari acaba yurt disinda da var mi hakikaten merak ediyorum. Bir cevap alabilirsem cok mutlu olurum acikcasi.

Bir Cevap Yazın

Facebook’tan YouTube’a Hamle: Facebook Creator App 0

Facebook Creator App

Kullanıcı sayısı dünyanın en kalabalık ülkesi Çin’i bile geçen Facebook, geliştirdiği Facebook Creator App uygulaması sayesinde, izleyici kitlesi arasındaki kanaat önderleri (influencer) ile yayınlanan yapımlar arasındaki mesafeyi daha da kısaltmayı hedefliyor.

Uygulama, internet “fenomenlerine” video oluşturma, video düzenleme ve canlı yayın için yeni bir alan açmış olacak. Ayrıca takipçileriyle mesajlaşmalarına ve videolarına dair istatistikleri takip etmelerine de imkân sağlayacak. Uygulama kişisel profiller için geçerli olmayacak, yalnızca Facebook sayfası sahipleri kullanabilecek.

Creator App
Facebook Creator App’ten bir ekran görüntüsü

Facebook’un “fenomenler” için duyurduğu bu yeni ürünü aslında, daha fazla insana ulaşarak başarısını artırmak isteyen birçok internet ünlüsü için hâlâ en önemli sıçrama tahtası olan YouTube ile rekabet etmek istemesi olarak yorumlayabiliriz. Anlaşılan o ki hem YouTube’un bu konumu hem de Snapchat’in içerik üretenler için daha fazla ürün ve hizmet sunacağını açıklaması, Facebook’u harekete geçirmiş görünüyor.

Facebook Ürün Müdürü Fidji Simo, geçtiğimiz günlerde yazdığı blog yazısında, YouTube ünlüsü Markian Benhamou ve Facebook’ta komik içerikler paylaşan Jay Mendoza ile bir araya geldiklerini belirtti. Simo, internette içerik oluşturanların ihtiyaçlarının ve hedeflerinin çeşitlendiğini ve bu kişilerin takipçi kitlesini beslemek için gereken araçlara sahip olmalarının önemli olduğunu yazdı. Facebook bunun yanında, Facebook Creator App uygulamasının içerik üreticileri tarafından nasıl kullanılacağına dair bir internet sitesi de hazırlamış.

Facebook Creator App uygulamasının, YouTube’un hakimiyetindeki video pazarlama alanında Facebook’un da var olması için önemli bir hamle olmması bekleniyor.

Her ne kadar bu uygulamanın geliştirilmesi Facebook için rekabet anlamında önemli bir adım olsa da YouTube’un, platform üzerinde kanalı olanlar için benzer bir kanal yönetimi ve videolardan elde edilen gelirlerin paylaşılmasını sağlayan bir ortak programı var. Ne var ki politik ve kültürel konulara odaklanan birçok YouTube ünlüsünü kapsayan YouTube fenomen topluluğunda, reklamverenlerin reklamların nerede görüldüğü konusuna daha fazla eğilmesinden bu yana, ciddi bir belirsizlik yaşanıyor. Özellikle de platformun, reklamverenleri düşünerek videoların uygun olmayan içerik taşıyıp taşımadığı noktasındaki aşırı hassasiyeti, YouTube’daki video üreticileri tarafından gelirlerine bir darbe olarak görülüyor.

Faecbook’un, bu yıl başlattığı YouTube benzeri video platformu Watch sayesinde, canlı yayın içinde reklam verme ve talep üzerine video üretimiyle, içerik üretenler ve platformun kendisi için yeni bir gelir kaynağı yaratmayı başarmıştı. Öyle ki Watch, internet ünlüleri için gelecek vadeden bir özellik olarak öne çıktı. Basketbolda ünlü Ball ailesinin Facebook’un Watch platformu üzerindeki şovu Ball In The Family, Jody Steel’in Body Art’ı ve Jay Mendoza’nın Elote Man’ini, bunun ilk işaretleri olarak kabul edebiliriz. Creator App’i de bu stratejinin yeni bir parçası olarak da düşünebiliriz.

Uygulama, canlı yayınlarıyla öne çıkan video içerik üreticilerini çekmede Facebook’un işine yarayabilir.

Gen Z dijital medya ağı bünyesindeki DanceOn’un Yetenek Direktörü ve İnternet Ünlüsü Yöneticisi Cameron Moody ise diğer platformlarla karşılaştırıldığında internet ünlüleri ve içerik üreticiler için Facebook’un hâlâ en az işe yarar platform olduğunu düşünüyor. Moody, her ne kadar Facebook’un YouTube’daki internet ünlülerini çekmesinin zor olacağını söylese de yeni çıkan uygulamanın dev sosyal ağ için önemli olduğunu, özellikle de canlı videolar konusunda onların dikkatini çekebileceğini de sözlerine ekliyor.

Moody canlı yayın yönetiminin yanında uygulamanın ayrıca, video içerik üreten fenomenlerin hem Facebook hem de Instagram üzerinden takipçileriyle mesajlaşmasını sağlamasının da önemli bir gelişme olduğunun altını çizerek, böylece içerik üreticilerinin takipçileriyle konuşurken uygulamalar arasında geçiş yapmak zorunda kalmayacağını vurguluyor. Uygulama bunun yanı sıra, Facebook’un hikaye özelliğindeki özel çerçeveler ile efektlerini de içerik üreticilerinin yararına sunuyor.

snapchat
Aslında içerik üreticiler ve markalar arasındaki bu kârlı ilişkinin dikkatini çeken yalnızca Facebook ve YouTube değil. Snapchat de bu konuda yeni ürün ve hizmetler sunacağını açıklaması, rekabetin kolay olmayacağını gösteriyor.

Öte yandan Facebook, özellikle de videoda bir yerleştirme için markaların para ödediği içerikleri üretenlerin ihtiyaçlarını karşılamak için yeni reklam ürünleri oluşturuyor. İnternet ünlüleri (influencers) pazarlama şirketi olan WHOSAY’in CEO’su Steve Ellis’e göre, içerik üreticileri ve internet fenomenleri, kullanıcıların kayda değer bir deneyim için bu platformları ziyaret etmesi adına cazibe yaratıyor. Ona göre Facebook’un yeni uygulamasının toplayacağı ilgi, markalarla çalışarak gelir elde eden kişilere için işe yaradığı ölçüde gerçekleşecek.

Bakalım Facebook Creator App, Facebook’un video içerik konusunda YouTube ile başa baş bir şekilde yarışmasını sağlayabilecek mi?

2018’e Damgasını Vuracak Dijital Trendler Neler Olacak? 0

Dijital Dönüşüm Danışmanı ve Me Consultancy kurucusu Murat Erdör, 2018 yılında dijital alanda öne çıkacak trendleri açıkladı. Trendlerle ilgili bilgi veren Murat Erdör, tüm dünyada öğrenmeye programlanmış yazılımların ve mobil kullanımının hızla artmasının, yaklaşık 2.5 milyar insanın aktif olarak kullandığı sosyal medya ağlarının çoğalmasının, nesnelerin interneti ve yapay zeka gibi teknolojilerdeki büyük yükselişin, 2018 yılında dijital alandaki pazarlama uygulamalarının önemini daha da artıracağının altını çizdi.

2018 yılına damgasını vurması beklenen dijital trendler şu şekilde:

Fijital pazarlama
Dünya’da bu süreç yaklaşık beş sene önce başlamış olsa da Türkiye’de fijital kavramının geçmişi henüz çok yeni. Yaklaşık 3-4 senedir Türkiye’de konuşulan fijital kavramı, fiziksel ile dijital deneyimleri harmanlayarak tüketiciye en doğru yoldan ve ölçümlenebilir şekilde ulaşılmasını sağlayacak yöntemlerden biri olacak.

Yapay zeka
Artık birçok alanda hizmet vermeye başlayan makineler ve yazılımlar da, tıpkı canlılar gibi topladıkları verileri işleyerek yeni şeyler öğreniyorlar. Öğrenen makinelere en yakın örneği, hemen her gün girdiğiniz Facebook. Yazılım, okuma alışkanlıklarınızı, kimin profilinde daha fazla vakit geçirdiğinizi, hangi gruplara ya da sayfalara yorum yaptığınızı sürekli kontrol ederek öğrenme sürecini geliştiriyor. Gelecek yıllarda Facebook örneğinde olduğu üzere öğrenmeye programlanmış yazılımların sayısı giderek artacak. Bu yazılımlar pazarlama ve dijital sektörler başta olmak üzere, birçok sektörün hedef kitlelerini doğru tespitine bir adım daha yaklaşılmasına olanak sağlayacak.

Mesajlaşma aplikasyonları
MIRC ile başlayan mesajlaşma geleneği, son dönemde Whatsapp ile hızla yükselişini sürdürüyor. Dünya genelinde aynı anda milyarlarca ileti bir kullanıcıdan, kullanıcı ya da kullanıcılara iletiliyor. Baş döndürücü sayıların olduğu bu alanda mesajlaşma aplikasyonlarının sayısının ve içerisindeki reklam alanlarının artması bekleniyor.

Live streaming videolar
İçerik her zaman kraldı ancak şimdi videolu içerikler daha da bir kral. Tüm sosyal medya platformlarının “live streaming” destekli bir altyapıya dönmeleri ile birlikte “izle ve geç” kavramı bu alanda iyice oturmaya başlayacak. Facebook’un ardından Twitter’ın da video içeriklerine dair düzenlemeleri, kullanıcıların ve bu alana ilgi duyan markaların daha sık şekilde video paylaşmalarını sağlayacak.

AR pazarlama
Augmented Reality (Artırılmış Gerçeklik) son zamanların öne çıkan, pazarlama ve reklam sektörlerinin popüler konularından biri. Cihazların cisim tanıma özelliği kullanılarak, sanal nesnelerin gerçek görüntülerin üzerine bindirilmesi olarak tanımlayabileceğimiz Artırılmış Gerçeklik, müşterilerle bağlantı kurma ve katılımı artırma açısından yenilikçi ve yaratıcı bir yol olarak kabul ediliyor. Bu teknolojinin yaratacağı pazarın, 2022 yılına kadar 117.4 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Kısa süreli içerik
Periscope ile başlayan ve Snapchat, Scorp gibi uygulamalarla devam eden kısa süreli içerik kavramı, sosyal medyaya yön vermeye devam edecek. Paylaşılan içeriklerin belirli bir süre ile yayında kalması, markaların da stratejilerini bu hızlı tüketim çağına göre düzenlemesini gerektiriyor. Facebook’un canlı yayınları, Instagram Stories gibi uygulamalar “hızlı ve sonlu içerik” kavramını destekliyor.

VR pazarlama
Son dönemde teknolojisi ve popülerliği iyiden iyiye artan Virtual Reality (Sanal Gerçeklik) ve 360 derecelik videolar sayesinde pazarlama uzmanları, hedef kitleleri ile nasıl empati kuracaklarını ve onların davranış biçimlerini nasıl daha iyi anlayacakları öğrenmeye çalışıyorlar. Müşteriye sunulacak deneyimin önceden görülmesine ve hissedilmesine olanak sağlayacak sanal gerçeklik deneyimleri sayesinde birçok kurum, müşterisiyle daha sıkı bağlar kurma yoluna gidecek.

Chatbots
Yapay zeka formlarının hayatlarımıza girmesi şeklinde tanımlayabileceğimiz Chatbotslar, telefon ve bilgisayarlarımızı kullanma biçimimizi kesin olarak değiştirecek gibi gözüküyor. Chatbotslar, gelecekte kullanıcıların söylediklerini çok kısa sürede analiz edecek ve kullanıcıların isteklerini yerine getirmek için onları yönlendirecek uygulamalar olarak daha fazla hayatımıza girecek.

Sanal paralar
Baş döndürücü düzeydeki hızlı yükselişiyle sanal paranın web dünyasında popüler olmasına yol açan Bitcoin, hiçbir merkezi otoriteye bağlı olmamasıyla dikkat çekiyor. Adını sıkça duysak da Bitcoin tek dijital para birimi değil. Günümüzde Bitcoin dışında oldukça popüler hale gelen ve altocin olarak adlandırılan Ethereum, Litecoin, Namecoin, Primecoin, Zcash gibi birçok yeni sanal para birimi mevcut. Bitcoin ve altcoin gibi sanal paralar popülerliklerini artıracak ve dijital alanın yükselen trendleri olmayı sürdürecek.

Daha öncesinde de sizler için 2017’deki İnternet, Mobil ve Sosyal Medya Trendleri‘ni araştırmıştık.

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup
 

ERKEN
KAYIT FIRSATI


Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Orada Olmalıyım

Sektörü buluşturan etkinlikte siz de yerinizi ayırtın!
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup Intelligence

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link








Önümüzdeki yıllara
damgasını vuracak
trendleri derledik.
Raporu İndir

*Ücretsizdir.
close-link


 

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link