Susuzluk mu İmaj mı Dersin? 2

Acı veren, bulaşıcı, sosyal olarak geçen ve daha fazlasını ısrarla istemeye sebep olan israf, kaygı, borç ve fazla çalışma hastalığı, çağın hastalığı olarak ifade edilen affluenza tanımlarından sadece biri. Tüketim kültürünün insanlığı götürdüğü psikolojik ve nihayetinde fizyolojik yıkımı ifade eden affluenza hakkında tüm acı gerçekleri yüzümüze çarpan Kemal Sayar derlemesini okuyarak kendinize mutlaka kötü hissettirin. (Hatta iki yazı çok gelir derseniz, bu yazıyı burada bırakıp, oradan devam edin!)

Şimdilik buradan devam edenler olarak, parayla olmayan saadet üzerine kurgulu affluenza hastalığının israf özeline inelim.

Türk Dil Kurumumuzun Büyük Sözlüğü tarafından “gereksiz yere para, zaman, emek vb. harcama, savurganlık” olarak tanımlanan israf, yalnızca ülkemizin değil dünyanın en büyük sorunlarından. Sonuçta Dünya Bankasının raporuna göre, başta gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyadaki gıdaların %35’inin çöpe gittiği bir dünyadan bahsediyoruz! Yüzdesel olarak yeterince çarpıcı gelmediyse parasal karşılığının 750 milyar dolar olduğunu da söyleyelim.

Ülkemizdeki durumu ise biraz daha özele indirerek vurgulayalım. Son zamanların vitrin gıdası ekmek, israf denilince akıllara da ilk gelen gıdamız. Neredeyse kutsalımıza varan noktalarda konumlandırdığımız ekmeklerin bir yılda çöpe attıklarımızla 542 bin ton buğdayı israf ediyoruz. Bunu açmak gerekirse; bir yılda çöpe attığımız 2,1 milyar adet ekmeğin parasal değeri 1,5 milyar TL. 80 hastane, 500 okul inşa edilebilecek bir parasal değer…

Aslında tüketim çağımızın israfının en temel düzeylerinden biri ekmek israfı. Teknolojiye adaptasyonu moda ile eşanlamlamamızın, akıllı telefon değişim sıklıklarımızdan diğer tüm lüks! düşkünlüğümüze bakıldığında çok daha çarpıcı israflar yarattığı kesin. Kısaca israf bizim kültürümüzde var; gücümüzün / maddi olanaklarımızın imkan tanıyabildiği ölçüde israf ediyoruz…

Simitçinin cebindeki iPhone5, trafikteki araç sayısı, vergi borcu silinen iş adamımızın uçak almaya koşması vs. vs… Susuzluk hiçbir şey ama imaj her şey bizim için. En yanlış tanımladığımız olgulardan biri zenginlik. Kişi başına düşen gelirimiz ile tüketim alışkanlıklarımızı, İsveç’teki kişi başına düşen milli gelirle tüketim alışkanlıklarını karşılaştırmak, zenginliği nasıl yanlış tanımladığımızın en iyi göstergelerinden olacaktır. Komşularından çöp ihraç etmek zorunda kalan İsveç’in refah seviyesi en yüksek ülkelerinden biri olması, fakirlik&zenginlik tanımlamalarımızı gözden geçirmemizi gerektiriyor sanırım!

İsraf iliklerimize işlemiş olunca, mücadelemiz de samimiyetsiz kalıyor. Bizim israf ile mücadelemiz çöpe giden ekmekler, boşa akan sular ile hatırlatılan kamu spotları tadında kalırken, Avrupa şu an son kullanma tarihinin neden olduğu israf üzerine düşünüyor. Birçok ürün için son kullanma tarihinin sağlıkla bir alakasının olmadığı, yalnızca kaliteyle alakalı bir uygulama olduğunun fakındalığı paralelinde son kullanma tarihi uygulaması kaldırılabilecek olan ürünlerin israfla mücadelede ne kadar getirisi olabileceği üzerine kafa yoruyorlar. Elbette bu çalışmalar israfın yalnızca gıda boyutundaki çabalar. Yenilenebilir enerji çalışmaları, ulaşım rahatlatma girişimleri, zaman tasarrufu ve diğerleri… Bizden önce tüketmeye başlayıp, daha çok nasıl tüketirizi belki bize en iyi öğretenler olsalar da mücadeleye de bizden önce başlayıp, bizden çok daha samimi yapıyorlar.

Kuşkusuz israf alışkanlığımız yeni değil. Özellikle toplumsal/çevresel bilinç zayıflığımız önemli bir geçmişe sahip. Lükse, caka satmaya olan sevdamız bir yana, kendi evimizdeki su kullanımımız ile işyerindeki su kullanımımızdan, evdeki yemek tüketim alışkanlıklarımızdan lokantadaki yemek tüketim alışkanlıklarımıza; kendi arabamıza gözümüz gibi bakıp şirket arabalarını hoyrat kullanışımıza birçok acı örnek sıralamak mümkün. Bu olmadık israf kültürümüzle mücadelede kamu otoritesinden sivil toplum kuruluşlarına, eğitmenlerden ailelere birçok çevreye önemli görevler düşmekle birlikte en büyük görevlerden biri israf yangınına körükle giden markalarımızda. Her geçen gün bizlere daha çok tüketmeyi sevdiren markalar, israfın önlenmesinde de en büyük sorumluluk sahibidir. Bunun en güzel adımlarından olan pazarlamama (demarketing) stratejisi çok önemli olmakla birlikte, samimi markalar çok daha iyilerini keşfedecektir. Buna biz tüketiciler kadar onların da ihtiyacı var artık…

5 yildir bankacilik/finans sektorunde finansal analiz ve kredi degerlendirme profesyoneli olarak calisan yazar, 2007 yilindan itibaren de pazarlama uzerine yazilar yazmaktadir.

2 Comments

  1. Yazınız genel olarak güzel ancak simitçinin cebindeki iPhone 5’in neden israf olduğunu anlamadım. Sanırım bazı şeylerin kullanımı belli bir zümreye ait olduğunu düşünüyorsunuz. Zira simitçinin de herhangi bir akıllı telefonu hakkını vererek kullanmaması için hiçbir sebeb yok.

  2. Katkı için teşekkürler. Yanlış anlamanıza düzeltme şansı verdiğiniz için de.
    Algıladığınız gibi bir zümre yakistirmam yok. Oradaki simitçi yerine çok kişi koyabilirsiniz. Beni de koyabilirsiniz mesela. Orada finansal imkandan çok kültürü vurgulamak istemiştim. Alışkanlıklarımızın tüketim üzerine, fazla tüketim (israf) üzerine olduğu. Yoksa mesela özel uçak da sadece iş adamına yakışmaz; bende de güzel durur. :)
    Sevgiler.

Bir Cevap Yazın

Cinemaximum Seyircileri Sınırsız Patlamış Mısırla Tavladı 0

Son birkaç yıldır Türkiye’deki sinema sektörünün önce konsolide olması, sonrasında ise tekelleşmesi mâlumunuz. Mars Entertainment Group’a bağlı Cinemaximum salonları, artık neredeyse her alışveriş merkezinde karşımıza çıkıyor. Bunun en büyük yansıması da sinema deneyiminin alışveriş merkeziyle eş anlamlı hâle gelmesi oldu. Her yerde Cinemaximum ve onun beraberinde getirdiği konsept olunca, birbirinin kopyası, özgün bir ortamı olmayan salonlar türemeye başladı. Üstüne bir de bu sinemaların yiyecek-içecek bölümlerindeki yüksek fiyatlar eklenince durum, bazı seyirciler tarafından çekilmez bir hâl almaya başladı.

Ülkemizin en büyük sinema zinciri muhtemelen bu gidişatı fark etmiş olacak ki yeni açılan alışveriş merkezlerinden olan Emaar Square Mall’daki salonunun cazibesini artırmak için kolları sıvadı. 20 Eylül 2017 tarihini “Kendi Kabıyla Gelene Sınırsız Popcorn” günü ilan etti ve saat 18:00’e kadar, izleyicilerin getirdiği kap ne kadar büyük olursa olsun, 5 TL karşılığında sınırsız patlamış mısır verileceğini söyledi.

Sınırsız Popcorn Günü, aslında ülkemizdeki kampanyacı ruhun bir yansıması.

İşin renkli tarafı, sınırsız patlamış mısır vaadini duyan izleyicilerin, sıra dışı paketler ve kaplarla gelmesi oldu. Giyim mağazasından alınan büyük karton torbalardan tutun da hasır sepetlere, yoğurt kutularına, ev yapımı kocaman paketlere kadar çeşit çeşit kaplarla Emaar Square Mall Cinemaximum’a gelen izleyiciler, toplumumuzdaki kampanyacı ruhun ne kadar üst düzeyde olduğunu kanıtladı.

Seyirciler, akla hayale gelmeyecek paketlerle salona geldiler.
Sınırsız patlamış mısır, her yaştan izleyiciyi çekmek için işe yarar bir fikre benziyor.

Bazı izleyiciler, Cinemaximum’un bu konuda yaptığı paylaşımların altına, 5 TL karşılığında patlamış mısırın satılabildiği bir yerde neden normal zamanda kendilerinden 20-25 TL arasında ücret alındığını sorgulasa da markaya günden kalan, izleyicilerin kaplarıyla oluşturduğu gülümseten kareler oldu.

Sınırsız patlamış mısırı duyanlar, getirdikleri “kap”larda da sınır tanımadı.

Sinema salonları çok kurumsal ortamlar sayılmaz. O yüzden kendi açımdan bu görüntülerin markanın imajına zarar verdiğini düşünmüyorum. Hatta belki de Apple’ın sinema salonlarındaki filmleri yayınlama isteğiyle daha zor şartlar altında faaliyet gösterecek sinema salonları seyircileri, gelecekte bu tür promosyonlarla salonlara çekmeye çalışacak. Çünkü keskin rekabet doğal olarak bunu gerektirecek.

Getirilen kaplar arasında ev yapımı olanlar da vardı.

Peki, Cinemaximum’un bu çalışması hakkında sizin görüşünüz nedir? Yoğurt kabıyla gelip patlamış mısır alan bir müşteri, bir sinema salonuna renk katar mı, yoksa tersine bir etki mi yaratır?

Walt Disney’in Minik Fareyle Başlayan Başarı Öyküsü 0

Çocukluk yıllarımızın vazgeçilmez çizgi film karakteri Mickey Mouse’un yaratıcısı Walt Disney’in minik bir fareyle tamamen değişen hayatı ve sizi mucizelere inandıracak kadar sefil bir hayattan karikatür filmlerinin öncüsü olmaya kadar yükselen başarı hikayesini anlatacağız.

İrlanda göçmeni bir ailenin oğlu olan Walt Disney, hasta olan babası çalışamadığından ve ekonomik durumlarının kötü olması nedeniyle sürekli çalışmak, para kazanmak zorundaydı. Ayrıca ailesi sürekli taşındığı için düzenli bir hayata da sahip değildi.

Disney, maddi yetersizlikten okula devam edemediği için herhangi bir mesleğe de sahip değildi. Bu nedenle girdiği işlerin hepsi geçici olduğu için ayrılmak zorunda kalıyordu. Babasının ölümü ile derin bir sarsıntı yaşayan Walt, babasını tedavi ettiremediği için kendini suçladı ve bir süre bunun etkisinden kurtulamadı.

Walt tam bir kitap kurduydu ve kazandıklarının bir miktarını kitaplara ayırıyordu. Bir gün kitapçıdan aldığı kitabın arasında bir reklam kağıdı gördü. Kağıtta “Kansas City Sanat Enstitüsü sizi ücretsiz kurslara çağırıyor yazıyordu. Yazıyı okuyan Walt hiç düşünmeden kursa yazılmaya ve çizim konusunda kendisini geliştirerek bir meslek edinmeye karar verdi. Üstelik kurs için herhangi bir ücret ödemek zorunda değildi.

Walt çizim dersleri öğreniyor hatta bazı ajanslara karikatür çizerek az da olsa para kazanıyordu. Kansas Sanat Enstitüsü’ndeki eğitimini tamamladıktan sonra ailesinin yanına dönen Walt, çizimlerini gazete ve dergilere yolluyor ancak hala bir sonuç alamıyordu. Bu kadar maddi imkansızlıkların ardından çalıştığı işinden de yeterince yaratıcı olmadığı için kovulan Walt tekrar karamsarlığa geri döndü.

Tüm olumsuzluklara rağmen vazgeçmeyen Walt çizim yapmaya devam etti ve bir gün çizim yaptığı sırada odasında küçük bir fare gördü. İlgisini çeken bu fareyi bir süre izlemeye ve beslemeye başladı. Ardından bu ikili arasında bir arkadaşlık oluştu ve bir gün onu çizmeye karar verdi. İşte bu çizim Walt Disney için bir dönüm noktasıydı.

Elindeki fare çizimleriyle Hollywood’a doğru yola çıktı ve Kansas Sanat Enstitüsü’den arkadaşı Iwerks’i bularak ona fare çizimlerinden söz etti. Walt bu fareye ilk olarak ‘Mortimer’ adı verilmiş ancak ilerleyen zamanlarda Walt Disney’in eşi Lilly’nin önerisiyle ‘Mickey Mouse’ olarak değiştirilmiş. Mickey Mouse adını verdikleri fare ilk olarak 1928 yılında ‘Steamboat Willie’’de yer aldı.

Walt Disney ve Iwerks ellerinde bulunan son paralarına kadar harcadıkları bu filmde büyük bir başarı elde ettiler ve film izlenme rekorları kırdı. İlk filmden sonra Walt Disney ve kardeşi Roy, Walt Disney Productions’ı kurdu. Ardından birçok çizgi film çekerek başarılarına başarı kattılar. Bir anda dünyanın en ünlü animasyonu haline gelen Mickey Mouse 100’den fazla çizgi filmde baş karakter olarak yer aldı. Bunu takip eden dönemlerde; Donald Duck (1934), Pinokyo (1940), Aslan Kral, Kayıp Balık Nemo, Külkedisi, Winnie The Pooh, Sindrella (1950), Uyuyan Güzel (1958), 101 Dalmaçyalı (1961) ve daha birçok başarılı çizgi filmde Walt Disney imzası yer aldı. 1938 yılında gösterime giren ve 1.5 milyon dolar harcanarak yapılan “Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler” 8 milyon dolarlık bir hasılata ulaştı.

1955 yılında Los Angeles’ta çalışanların çocuklarıyla birlikte eğlenebileceği büyük bir eğlence parkı olan Disneyland projesini hayat geçirdi. Walt Disney bu projenin yapımında çalışan mühendislere “Disneyland’ın dünyadaki en inanılmaz yer olmasını ve içinde parkı boydan boya gezen bir tren olmasını istiyorum dedi.

Walt Disney Productions bugün 30 milyar dolarlık yıllık gelire sahip. Walt Disney Company, American Broadcasting Company (ABC) ve Entertainment and Sports Programming Network (ESPN) gibi kuruluşları da bünyesine katıp Kaliforniya merkezli çalışan devasa bir medya şirketi haline geldi.

Hayatın getirdiği zorluklar karşısında yılmadan, yorulmadan mücadele eden, hayal ettiklerinden her ne pahasına olursa olsun vazgeçmeyen Walt Disney zoru başardı. Çizgi film dünyasına adını altın harflerle yazdırdı. 65 yaşında akciğer kanseri sebebiyle hayatını kaybettikten sonra ardında medya devi bir şirket bıraktı.

GELİŞMELERİ
KAÇIRMAYIN!
Haftalık bültenimize
ücretsiz kaydolun!
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup Intelligence

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Bugün, 'Blind Date' İndiriminde Son Gün!
close-link
Marketing Meetup
 

ERKEN
KAYIT FIRSATI


Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Orada Olmalıyım

Sektörü buluşturan etkinlikte siz de yerinizi ayırtın!
close-link
GELİŞMELERİ KAÇIRMAYIN
Haftalık bültenimize ücretsiz kaydolun, sizi gelişmelerden haberdar edelim.
BİZE KATIL
close-link
Marketing Meetup Intelligence

Zekânın iş dünyasına neler getireceğini konuşuyoruz
Erken Kayıt Fırsatı
close-link
İçerikle Pazarlama Workshop

Yemekcom Ürün Müdürü Batuhan Apaydın ile, içeriğin kral olduğu yeni dünyayı keşfetmeye hazır mısınız?
Hemen Kaydol
close-link