Bir Efsanenin Çöküşü: Apple

İnsanların kapısında yattığı, her lansmanı dünya çapında olay olan, insanlığın hayretle baktığı bir markaydı Apple. Kendini diğer teknoloji markaları gibi konumlandırmayı seçmemiş, insanların gözünde efsane olmuştu. Bu efsane oluşun arkasında özenli konumlandırmanın tüm etmenleri vardı; Müşteri ilişkileri yönetiminden tutun  lansmanlara kadar herşey özenle yapılıyordu. Apple’ın Apple olmasını sağlayan neden de şimdiye kadar yürüttüğü felsefeydi; Müşteri Odağında kurulmuş, yaratıcılık ve yenilikle süslenmiş bir felsefe, Think different sloganını insanlığa kazandıran bir felsefe, ‘İnsanlar, biz onlara göstere kadar neye ihtiyacı olduklarını bilmez‘ diyebilecek kadar iddialı bir felsefe, gerektiği zaman ticari kaygıyı 2. plana atabilen bir felsefe … Sahi ‘Wife said no but Apple said yes hikayesini bilmeyen var mı?

Son 1 yıldır  farkediyoruzki Apple’ın şimdiye kadar uyguladığı felsefe aslında Apple’ın stratejisi değil, Steve Jobs’ın yönetim anlayışının Apple’a yansıması. Jobs öldükten sonra yapılan hamleler bu durumu çok iyi özetler nitelikte. Örneğin iPad Mini… iPad Mini’nin lansmanı stratejinin müşteri odaklı olmaktan çıkıp, pazar hakimiyeti eksenine kaydığının en güncel kanıtı. Steve Jobs’ın ısrarla karşı çıktığı iPad Mini sırf 7 inç’lik tablet pazarını domine edebilmek için lanse edildi.

Apple’ın geçmişte uyguladığı felsefeyi daha iyi anlamak adına 1 örnek vereceğim;

Simon Sinek’in TED adına verdiği bir konferans var ve Simon, Mükemmel liderler bir harekete nasıl ilham verirler başlığı altında aslında neden Apple’ın bu kadar popüler olduğunu ve genel anlamda Apple’ın piyasaya sürdüğü ürünlerde bu kadar eleştiri almasına rağmen nasıl bu denli büyük pazar payları elde ettiğini kendi geliştirdiği Altın Çember Teoremi ile anlatıyor. (Videoyu en aşağıda bulabilirsiniz)

iPad piyasaya ilk çıktığında herkes tarafından eleştiri almıştı. Bunda usb portu yok, bunda flash yok, bunda kamera bile yok şeklinde hatırlarsınız. iPad ne ilk ne de son tablet denemesiydi piyasa için. Buna rağmen rakiplerinin çoğu Apple’da olmayan bu bileşenlere sahip birçok model çıkarmıştı piyasaya. Peki neden Apple bu denli eleştri ve “eksikliklere” rağmen iPad’le bu denli büyük pazar payları elde etti ? Neden insanlar yeni iPad’i alabilmek için Apple Store’ların önünde yattı, saatler öncesinden sıraya girdi ? Simon’un da konuşma sırasında sorduğu gibi insanlar neden bir bilgisayar üreticisinden Mp3 çalar alsınlar ki ?

Altın Çember Teoremi

Teorem temel anlamda şunu anlatıyor : İnsanlar senin ne yaptığını değil onu ne için yaptığını gördükleri için o ürünü satın alırlar ! ( People don’t buy what you do; they buy why you do it. )

Simon’un konferansta dediği örnekle devam ediyorum, Apple bize yeni çıkardığı iPhone’u, iPod’u yada iPad’i  satmaya çalışırken diğer bilgisayar firmalarının yaptığı gibi şunu söylemedi : “Biz mükemmel bilgisayar yaparız. Onlar güzel olarak tasarlanmış, kullanışı basit ve kullanıcı dostudur. Bir tane satın almak ister misin?”

Apple bize şunu söyledi : “Bizim tüm yaptıklarımız, bizim inanışımız süre gelen olgulara meydan okumaktır. Biz farklı düşünmeye inanırız ( Think Different ) Bizim süre gelen olgulara meydan okumamız ürettiğimiz ürünleri güzel dizaynlı, kullanışı basit ve kullanıcı dostu olarak tasarlamamızdır. Biz sadece mükemmel bigisayarlar üretiriz. Bir tane almak ister misin?”

Temel fark burda! Diğer tüm firmalar ne yaptığını, nasıl yaptığını tüketiciye aktarmaya çalışıyordu. Apple ise neden yaptığını ! Temel anlamda Apple’ın başarısının altında yatan felsefe bu, Steve Jobs’ın Apple’a kazandırmaya çalıştığı ancak bugünün Apple’ında olmayan felsefe…

Bundan sonra ürün gamının genişlemesiyle birlikte Apple’ın gelirleri daha da artacaktır.Tabii ki daha çok satacak; pazardaki liderliğini perçinleyecektir.   Ama gerçek şu ki insanlar artık Apple Store’ların önünde sabahlamayacaklar. Ürün lansmanlarındaki beklentiler düşecek, lansmanlar sıradanlaşacak, insanların gözündeki efsane yavaş yavaş yok olacak.

Not 1: ( Simon Sinek : Mükemmel liderler bir harekete nasıl ilham verirler )

httpv://www.youtube.com/watch?v=qp0HIF3SfI4

 

Ayrıca Simon Sirek’in konuşmasına Türkçe altyazılı olarak buradan ulaşabilirsiniz :  Mükemmel liderler bir harekete nasıl ilham verirler.

Not 2: Yazıya katkıda bulunan @ahmetsenkaya ‘ya teşekkürler.


CEVAPLA