T├╝rkiyeÔÇÖde kavramlarla ilgili ciddi bir alg─▒lama ve yorumlama problemi var. Bu sorunun kayna─č─▒nda sosyal bilimlerin yoruma a├ž─▒k olmas─▒n─▒n etkisi oldu─ču kadar, yeni medya diye tabir edilen s├╝rece haz─▒rl─▒ks─▒z yakalanmam─▒z─▒n da etkisi var.

Geleneksel veya yeni nesil ┼čeklinde bir ayr─▒ma gitmeksizin s├Âylemek isterim ki; reklam, pazarlama, ileti┼čim ve medya alanlar─▒nda ├žal─▒┼čan, bu alanlarda bilgi ├╝reten ya da bu alanlar─▒ y├Âneten ki┼či veya kurumlar─▒n bazen bu alanlara dair kavramlara hoyrat├ža davrand─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorum.

Bilgi odakl─▒ veya kavramsal bir karma┼ča s├Âz konusu oldu─čunda akademisyenlerin meseleye el atmas─▒ istenir, fakat kavramlar─▒n i├žinin bo┼čalt─▒lmas─▒ s├╝recinde yap─▒lan hatalardan hi├ž bahsedilmez.

2004 itibariyle yeni medya, dijital pazarlama, sosyal medya gibi yeni nesil kavramlar hayat─▒m─▒za girdi. Bir taraftan da geleneksel kavramlar─▒n yeniden yorumlanmas─▒ ├ž─▒lg─▒nl─▒─č─▒ ba┼člad─▒. Bu ┼čans─▒z kavramlardan biri de ÔÇťmarkaÔÇŁd─▒r. Marka oda─č─▒nda t├╝retilen bir├žok yeni kavram, marka kavram─▒n─▒n as─▒l anlam─▒ndan adeta ba─č─▒ms─▒z ┼čekilde yoluna devam ediyor. Oysa ├Ânce, marka kavram─▒n─▒n tam manas─▒yla, ihmal edilmeksizin, do─čru bir ┼čekilde anla┼č─▒lmas─▒ ve alg─▒lanmas─▒ gerekiyor.

T├╝rkiyeÔÇÖde her ┼čey gibi kavramlar da ├žok h─▒zl─▒ ┼čekilde t├╝ketiliyor ve t├╝ketime a┼č─▒r─▒ odakland─▒─č─▒m─▒z i├žin bir taraftan da ├╝retim yapmam─▒z gerekti─čini genellikle unutuyoruz. T├╝ketim, ayn─▒ oranda ├╝retimle desteklenmedi─činde biliyorsunuz ki, bir ├že┼čit enflasyon durumu ya┼čan─▒yor. Kavram enflasyonunda da durum ayn─▒d─▒r. Kavramlar─▒ t├╝ketiyoruz, lakin o kavramlar─▒n akademik makalelerle, sekt├Ârel yorumlarla desteklenmesi gerekti─čini g├Âzden ka├ž─▒r─▒yoruz.

─░leti┼čim odakl─▒ bir kavram─▒n ayakta durabilmesi i├žin teorik ve pratik bilgi hemen hemen ayn─▒ oranda ├Ânem ta┼č─▒r. Lakin az ├Ânce belirtti─čim gibi kavramlar─▒ t├╝ketirken bir yandan da ├╝retmemiz gerekti─čini ne yaz─▒k ki unutuyoruz. Bunun son y─▒llardaki ba┼čl─▒ca sebebi ise yeni medyan─▒n hayat─▒m─▒za katt─▒─č─▒ h─▒z ve kullan─▒c─▒lara sundu─ču kat─▒l─▒mc─▒l─▒k. Bu iki alt sebep, kavramlar ├╝zerine derinlikli analizler yapmam─▒z─▒ engelliyor ve kavramlar ├╝zerine ba┼čtan savma bir tav─▒r tak─▒nmam─▒za ortam haz─▒rl─▒yor.

Son kitab─▒m olan “Stratejik Marka Y├Ânetimi”nde s─▒k s─▒k marka konusunun her ┼čeyden ├Ânce ÔÇťnedirÔÇŁ ve ÔÇťnas─▒lÔÇŁ olmak ├╝zere iki boyutta de─čerlendirilmesi gerekti─čini ve her ikisinin de kullan─▒m alan─▒n─▒n farkl─▒ oldu─čunu vurgulad─▒m.

├ľrne─čin marka kavram─▒n─▒ veya marka y├Ânetimi kavram─▒n─▒ akademik anlamda de─čerlendirirken ÔÇťnedirÔÇŁ ├Ânemlidir. Oysa bir i┼čletmenin markala┼čma ve kurumsalla┼čma s├╝recinde marka y├Ânetiminin ÔÇťnedirÔÇŁi de─čil ÔÇťnas─▒lÔÇŁ─▒ ├Ânemlidir. Fakat tabii ki, bir olgunun ÔÇťnedirÔÇŁi bilinmeden ÔÇťnas─▒lÔÇŁ─▒ kurgulanamaz. O y├╝zden ÔÇťnedirÔÇŁi bilece─čiz, anlayaca─č─▒z, k─▒saca ÔÇťnedirÔÇŁi ├Ânemseyece─čiz; lakin ÔÇťnedirÔÇŁi nerede ve hangi ┼čartlarda ├Ânemsememiz gerekti─čine de dikkat edece─čiz. Aksi halde marka y├Ânetimi s├╝recinde ciddi bir t├Âkezleme ya┼čar─▒z.

Bu arada meselenin ÔÇťnas─▒lÔÇŁ─▒n─▒ anlamak i├žin ÔÇťnedirÔÇŁe ihtiyac─▒m─▒z oldu─ču gibi, her ÔÇťnedirÔÇŁin, i├žerisinde biraz ÔÇťnas─▒lÔÇŁ bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒n─▒ da unutmamal─▒y─▒z. Di─čer bir ifadeyle ÔÇťnas─▒lÔÇŁ i┼čin hik├óyesidir ve ÔÇťnedirÔÇŁler anlat─▒l─▒rken meselenin hik├óyele┼čtirilmesi, kavram─▒ yap─▒ ve i├žerik a├ž─▒s─▒ndan koruyan ├Ânemli bir etkendir.

┼×imdi marka kavram─▒n─▒n ÔÇťnedirÔÇŁine gelmeden ├Ânce i┼čin hik├óyesine bir g├Âz atal─▒m. Prof. Dr. Nurhan Tosun hocam─▒n Marka Y├Ânetimi kitab─▒nda ge├žen bir bilgiyi k─▒saca aktaraca─č─▒m. Marka kavram─▒ ─░skandinav dilinde ÔÇťyanmakÔÇŁ anlam─▒na gelen ÔÇťbrandrÔÇŁ s├Âzc├╝─č├╝nden t├╝remi┼čtir. Peki ÔÇťniye yanmak?ÔÇŁ derseniz onun da bir hikayesi var. O da kitapta ┼č├Âyle anlat─▒l─▒yor: 19. yy ortalar─▒nda g├╝neybat─▒dan orta bat─▒ya do─čru olan s├╝r├╝ gidi┼činde s├╝r├╝deki hayvanlar, sahipleri taraf─▒ndan kolayca tan─▒nabilsin diye damgalanm─▒┼čt─▒r ve bu durum marka kavram─▒n─▒n k├Âk├╝n├╝ olu┼čturur. S├╝r├╝ sahiplerinin hayvanlar─▒ damgalama i┼čleminin nedeni ÔÇťfarkl─▒l─▒kÔÇŁ olu┼čturmakt─▒. Bug├╝n de markalar, reklam ve pazarlama faaliyetleri i├žin milyonlarca dolar─▒ ayn─▒ nedenden dolay─▒ harcam─▒yor mu?

Markan─▒n k├Âkenine dair hik├óye bundan ibaret. Amerikan Pazarlama Birli─čiÔÇÖnin tan─▒m─▒na g├Âre ise marka; bir isim, terim, i┼čaret, sembol veya di─čer g├Âstergelerin bir sat─▒c─▒n─▒n ├╝r├╝n├╝n├╝ di─čerlerinden ay─▒rt edici / farkl─▒la┼čt─▒r─▒c─▒ niteli─če ta┼č─▒mas─▒d─▒r. Bu tan─▒mlama da g├Âstermektedir ki; k─▒saca marka, bir ├╝r├╝n├╝n di─čerlerinden farkl─▒la┼čmas─▒n─▒n g├Âstergeler vas─▒tas─▒yla ger├žekle┼čtirilmesidir.

Bir Cevap Yaz─▒n