Big Mac’e Göre Türk Lirası Dolar’dan Daha Mı Değerli?

The Economist dergisi Ocak ayı The Big Mac endeksini açıkladı. Buna göre ABD’de 4,37 dolar olan Big Mac’in fiyatı Türkiye’de 4,78 dolar(8,45 TL).

İlk olarak 1986 yılında The Economist dergisi tarafından oluşturulan The Big Mac endeksi, farklı ülkelerin para birimlerinin birbirine olan oranlarını gözlemlemek amacıyla kullanılıyor. Modelin dayandığı temel ise Satın Alma Gücü Paritesi. Bu teoride 1 doların her ülkede aynı satın alma gücüne sahip olduğu varsayılıyor. Teoride söz konusu ‘alışveriş sepeti’nde ise Mc Donald’s tarafından Dünya’nın birçok ülkesinde üretilen ünlü Big Mac bulunuyor.

Sonuç olarak hamburgerlerin satış fiyatlarını karşılaştırdığımızda; hangi para biriminin aşırı değerli, hangisinin değersiz ve hangisinin normal değerde olduğunu hesaplamak mümkün olabilmektedir. Türkiye ve ABD örneğinden devam edecek olursak: Türkiye’de 8,45 TL olan Big Mac, ABD’de yaklaşık 7,72 TL. Buna göre satın alma gücü paritesi 7,72/8,45=0,91 olacak. Bunu şuan Türkiye’deki gerçek kur $1=1,7635 TL ile karşılaştıralım,(0,91-1,76)/0,91=-0,93791. Bu sonuç bize Türk Lirası’nın ABD Doları karşısında %9,4 daha değerli olduğunu göstermektedir.

Merkez Bankası da Aynı Görüşte.

Geçtiğimiz günlerde TCMB Tüfe bazlı reel efektif döviz kurunu açıkladı. Aralık ayında 118,08 olan reel efektif döviz kuru Ocak ayında 120,16 ya yükseldi.

Reel efektif döviz kurunun artışı TL’nin değer kazandığı anlamına geliyor. TL’nin değer kazanması da Türk mallarının yabancı mallar cinsinden değerinin arttığını gösteriyor. Türkiye’nin dış ticaretinde dengesizliklere yol açabilecek bu durumun Merkez Bankası tarafından uygulanacak kuvvetli bir politika ile makul bir seviyeye indirilmesi gerekiyor.

Big Mac AB’de Kemer Sıkmayan Ülkeleri Ele Verdi.

big mac

AB’de yaşanan ekonomik kriz sonrası bazı ülkeler kemer sıkma politikaları ile bu durumun üstesinden gelmeye çalıştılar. Peki uygulanan reformlar ne derece etkili oldu? Bu sorunun cevabını da Big Mac fiyatlarında bulmak mümkün. Euro bölgesinde Big Mac fiyatlarını inceleyen ekonomist Guntram Wolff, Big Mac fiyatları ile kemer sıkma önlemleri arasında bir korelasyon oluşturmuş. Çalışmaya göre İrlanda’da Big Mac fiyatının 3.80 Euro’dan 3.50 Euro’ya düştüğü, İspanya, Yunanistan ve Portekiz’de ise bölge ortalamasının altında kaldığı sonucuna varılmış. Bu durum bize gösteriyor ki, krizin gölgesinde uygulanmaya çalışılan kemer sıkma politikaları İrlanda’da etkisini gösterirken, diğer üç ülkede azda olsa varlığını hissettirmeye devam ediyor.

Şunu unutmamak gerekir ki: bir Fast food ürünü üzerine inşa edilen bu teorem, bugün piyasalarda en güvenilir endekslerden biri olarak kabul ediliyor.

Paylaş
Hedefini Uluslararası Finans Sektöründe kayda değer bir başarı yakalama üzerine kuran genç bir Ekonomist.

CEVAPLA